Szczegółowy opis schorzeń oraz zasad przyznawania kategorii zdrowia na ich podstawie znajduje się w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. (Dz. U. z dnia 1 lipca 2004 r. Nr 151, poz. 1595).

Ustawa z dnia 13 września 2002r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 166 poz. 1363) wprowadziła z dniem 1 stycznia 2004 roku nowy system służby wojskowej studentów i absolwentów wyższych uczelni cywilnych. Nowemu systemowi przeszkolenia wojskowego podlegają studenci i absolwenci szkół wyższych, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2002/2003 lub rozpoczną w latach następnych. System ten zakłada dwie formy przeszkolenia wojskowego:- w trybie ochotniczym - przeszkolenie studentów-ochotników szkół wyższych w trakcie studiów,- w trybie obowiązkowym - przeszkolenie wojskowe absolwentów szkół wyższych. Przeszkolenie wojskowe w trybie ochotniczym realizowane jest w dwóch etapach: etap pierwszy - polega na odbyciu przysposobienia obronnego w szkole wyższej. Edukacja w ramach przysposobienia obronnego obejmuje przede wszystkim szeroko pojętą wiedzę obronną i z zakresu bezpieczeństwa państwa. Organem właściwym do organizacji przysposobienia obronnego na szczeblu uczelni jest rektor szkoły wyższej. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu oraz Ministra Zdrowia w sprawie sposobu przeprowadzania przysposobienia obronnego studentów i studentek (Dz. U. z 2003 r. Nr 174 poz. 1686 z późn. zm.) studiujący - ochotnicy pierwszego semestru drugiego roku studiów wyższych szkół zawodowych (licencjackich) po złożeniu do 31 października wniosku w sprawie odbycia przysposobienia obronnego, rozpoczęli od listopada przysposobienie obronne studentów w systemie samokształcenia, jako nieobowiązkowy przedmiot nauczania i do 31 marca będą musieli złożyć egzamin z tego przedmiotu. Natomiast studentki i studenci – ochotnicy jednolitych wyższych studiów magisterskich (lub równorzędnych) wniosek o przysposobienie obronne będą musieli złożyć do 31 marca drugiego roku studiów, zaś realizację przysposobienia obronnego rozpoczną w drugim semestrze drugiego roku studiów i do 30 września będą zobowiązani złożyć egzamin z tego przedmiotu. W przypadku gdy rok studiów rozpoczyna się w semestrze letnim wnioski w sprawie odbycia przysposobienia obronnego studentki i studenci studiów wyższych zawodowych (licencjackich) składają do 31 marca, natomiast studentki i studenci studiów magisterskich do 31 października, a egzamin zdają odpowiednio - do 30 września i do 31 marca. Etap drugi przeszkolenia wojskowego dla studentów wyższych uczelni polega na odbyciu przeszkolenia wojskowego studentów w jednostkach wojskowych (szkołach wojskowych i centrach szkolenia) w 6-tygodniowym okresie szkolenia w wakacyjnej przerwie międzysemestralnej (według ustaleń z zainteresowanymi). Etap ten stanowić będzie rodzaj czynnej służby wojskowej. Przeszkolenie wojskowe studentów odbywa się w jedenastu ośrodkach szkolnictwa wojskowego: 1) Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych, ul. Czajkowskiego 109, 51-150 Wrocław; 2) Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych, ul. Wojska Polskiego 86/90, 60-628 Poznań; 3) Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki, ul. Juzistek 2, 05-131 Zegrze; 4) Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia, ul. Sobieskiego 36, 87-100 Toruń; 5) Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych, ul. Dywizjonu 303, 08-521 Dęblin; 6) Centrum Szkolenia Sił Powietrznych, ul. Wojska Polskiego 66, 75-908 Koszalin; 7) Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej, 76-271 Ustka 3; 8) Ośrodku Szkolenia Nurków i Płetwonurków Wojska Polskiego, ul. Śmidowicza, 81-106 Gdynia; 9) Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych, al. 1-go Maja 90, 90-766 Łódź; 10) Akademii Morskiej, ul. Morska 81-87, 81-225 Gdynia; 11) Akademii Morskiej, ul. Wały Chrobrego 1/2, 70-500 Szczecin. Studentów, którzy odbędą 6-tygodniowe przeszkolenie wojskowe i zdadzą pozytywnie egzamin końcowy, mianuje się na stopień wojskowy kaprala podchorążego i przenosi do rezerwy po tym przeszkoleniu. Studentów, którzy nie zdadzą przedmiotowego egzaminu, zwalnia się z przeszkolenia wojskowego i przenosi do rezerwy w stopniu szeregowego. Studentów, którzy odbyli przysposobienie obronne w trakcie studiów i złożyli stosowny wniosek o powołanie do odbycia przeszkolenia wojskowego, a na to przeszkolenie nie zostali powołani , przenosi się do rezerwy w stopniu szeregowego gdy staną się absolwentami wyższych uczelni. Pierwszeństwo odbycia przeszkolenia wojskowego, przed innymi studentami, przysługuje studentom, którzy zgłoszą się do pełnienia służby w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych. Po zaliczeniu egzaminu kończącego sześciotygodniowe szkolenie wojskowe dla studentów, jego uczestnicy mają uregulowany stosunek do służby wojskowej i są przenoszeni do rezerwy. Nie ma później dla tego faktu znaczenia czy dana osoba ukończy studia czy nie. Absolwenci szkół wyższych, którzy nie wyrazili chęci odbycia przeszkolenia wojskowego w trakcie studiów, zgodnie z nowymi zasadami, obowiązani są odbyć przeszkolenie wojskowe trwające do trzech miesięcy w okresie do 12-tu miesięcy od dnia ukończenia studiów. Ich powołanie będzie uzależnione od potrzeb Sił Zbrojnych.

Poborowy, który zostanie powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej (posiadając kartę powołania) ma prawo złożyć, w ciągu 14 dni od daty doręczenia mu tej karty odwołanie od wydanej karty powołania do szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, za pośrednictwem Wojskowego Komendanta Uzupełnień. Odwołanie może zawierać jednocześnie wniosek poborowego o udzielenie mu odroczenia służby wojskowej z tytułu pobierania nauki w szkole wyższej. Jeżeli przekroczony został termin do złożenia odwołania, nic nie stoi na przeszkodzie, aby poborowy złożył oddzielny wniosek o udzielenie mu odroczenia służby wojskowej z tytułu pobierania nauki w szkole wyższej. Stosowne zawiadomienie o przyjęciu poborowego do szkoły wyższej i podjęciu przez niego nauki, zobowiązany jest przesłać do Wojskowego Komendanta Uzupełnień rektor szkoły wyższej. Jeżeli zawiadomienie rektora otrzymał poborowy, to winien dołączyć je do składanego przez siebie odwołania (wniosku). Udzielenie odroczenia zasadniczej służby wojskowej poborowemu powoduje, iż decyzja o powołaniu go do odbycia tej służby (karta powołania) podlega uchyleniu. Uchylenie karty powołania następuje po wydaniu decyzji administracyjnej w tej sprawie. Podstawa prawna: art. 39, art. 50 i art. 60 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416, z późn. zm.).

Szczegółowe informacje dotyczące zawodowej służby wojskowej znakdują się na stronie internetowej Wojsk Lądowych pod adresem http://www.army.mil.pl.

O przyjęcie na roczne Studium Oficerskie (np. Studium Oficerskie Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu) może ubiegać się kandydat(ka) który(a): a) posiada wyłącznie obywatelstwo polskie, b) posiada odpowiednią zdolność psychiczną i fizyczną do zawodowej służby wojskowej, c) legitymuje się tytułem zawodowym magistra (równorzędnym), d) zda egzamin wstępny z wychowania fizycznego i języka angielskiego (na poziomie zaawansowanym), e) pomyślnie odbędzie rozmowę kwalifikacyjną. Kandydaci powinni złożyć bezpośrednio do komendanta-rektora Szkoły następujące dokumenty: a) wniosek o przyjęcie na studia, w którym składają deklaracje nauki w określonej specjalności wojskowej, b) dyplom z tytułem zawodowym magistra (równorzędnym), c) życiorys (CV), d) skrócony odpis aktu urodzenia, e) zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, f) dwa zdjęcia legitymacyjne, g) inne dokumenty (poświadczenia), np. prawo jazdy, tytuł skoczka spadochronowego, świadectwa znajomości innych języków, świadectwa instruktorskie, sportowe klasy mistrzowskie itp.; są one rozpatrywane w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej i mogą mieć wpływ na przyjęcie do WSO WLąd. Proces kwalifikacyjny na roczne Studium Oficerskie obejmuje: - przeprowadzenie egzaminu z języka angielskiego (poziom zaawansowany), - przeprowadzeniu testu ze sprawności fizycznej kandydata, - badanie motywacji - test psychotechniczny, - rozmowę kwalifikacyjną. Forma i zakres merytoryczny rozmowy kwalifikacyjnej umożliwi komisji kwalifikacyjnej uzyskanie poglądu w zakresie prezentowanych przez kandydatów predyspozycji do studiów w uczelni wojskowej oraz ich motywacji do zawodu oficera. Ocenie podlegają: - zgodność kierunku studiów z wybraną specjalnością wojskową, - komunikatywność (logiczność, racjonalna argumentacja, poprawność językowa), - kwalifikacje wojskowe,- umiejętność panowania nad emocjami, - ogólna prezencja, - inne, udokumentowane kwalifikacje (np. prawo jazdy, tytuł skoczka spadochronowego, świadectwa znajomości innych języków, świadectwa instruktorskie, sportowe klasy mistrzowskie itp.). Kształcenie kandydatów na oficerów rekrutujących się spośród absolwentów szkół wyższych realizowane jest w ramach rocznego Studium Oficerskiego. Absolwenci tego kursu przewidywani są do objęcia pierwszego stanowiska służbowego w wojsku - dowódcy plutonu. Ponadto, dla kandydatów przewidzianych do służby na stanowiskach szczególnych (min. w obsłudze prawnej, finansach, żandarmerii, kapelanów, lekarzy) proces kształcenia będzie realizowany w ciągu 3,5 miesiąca. Kształcenie w Studium Oficerskim rozpoczyna się w sierpniu i realizowane jest w trzech etapach: Etap I - podstawowe szkolenie wojskowe - ok. 5 tygodni - w formie intensywnych zajęć praktycznych - zakończony sprawdzianem wiedzy i umiejętności praktycznych oraz przysięgą wojskową, Etap II - przygotowanie do funkcji dowódcy drużyny - kształcenie o charakterze teoretycznym realizowane w Uczelni oraz kształcenie i szkolenie w centrach (ośrodku) rodzajów wojsk - trwający ok. 14 tygodni - zakończony testem weryfikacyjnym w centrum (ośrodku) szkolenia; Etap III - przygotowanie do funkcji dowódcy plutonu - (27 tygodni) podobnie jak w etapie II, realizowany w Uczelni i centrach (ośrodku). W lipcu podchorążowie zostaną skierowani na praktykę na stanowisku dowódcy plutonu do jednostki wojskowej (ok. 1 miesiąc). Proces dydaktyczny w Studium Oficerskim ma charakter intensywnych zajęć teoretycznych i praktycznych wymagających od słuchaczy dużego wysiłku intelektualnego, dużej sprawności fizycznej i odporności na stres. Zajęcia w uczelni realizowane są przez 5 dni w tygodniu po 6-10 godzin programowych oraz 2 godzin treningów. Uczelnia dysponuje nowoczesną bazą dydaktyczną, w tym także sportową umożliwiającą zdobywanie wiedzy i jej pogłębianie w ramach samokształcenia a także kontynuowanie i rozwijanie swoich zainteresowań oraz umiejętności sportowych czy kulturalnych. Egzamin "na oficera" składający się z dwóch części, praktycznej realizowanej na zakończenie szkolenia w centrum (ośrodku) i teoretycznej realizowanej na zakończenie kształcenia w Studium Oficerskim. Po zdaniu egzaminu na oficera słuchacze studium zostaną promowani w dniu Święta Wojsk Lądowych - 12 września, na pierwszy stopień oficerski podporucznika i skierowani na pierwsze stanowiska służbowe - dowódcy plutonu w jednostkach wojskowych. WYŻSZE SZKOŁY OFICERSKIE: Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych www.wso.wroc.plWyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrzych www.wsosp.deblin.pl

Istnieje możliwość odbycia zasadniczej służby wojskowej na stanowisku strzelca wyborowego. Przeznaczenia na to stanowisko dokonuje Wojskowy Komendant Uzupełnień uwzględniając orzeczenie komisji lekarskiej, kwalifikacje zawodowe oraz w miarę możliwości, życzenia poborowych. Poborowy, który ma zamiar odbyć zasadniczą służbę wojskową na stanowisku strzelca wyborowego musi posiadać minimum wykształcenie gimnazjalne (podstawowe – zgodnie ze „starym” systemem oświaty). Natomiast nie może posiadać wad wzroku korygowanych szkłami optycznymi oraz schorzeń szyi, kręgosłupa, przełyku, żołądka, rąk. oraz niestabilnego stanu psychicznego. Zasadniczą służbę wojskową na stanowisku strzelca wyborowego odbywa się w pododdziałach zmechanizowanych Wojsk Lądowych. Poborowi, którzy spełniają warunki do odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz wyrażają chęć jej odbycia na tym stanowisku, mogą zwrócić się do wojskowego komendanta uzupełnień o przeznaczenie ich do tej służby. W przypadku, gdy Wojskowy Komendant Uzupełnień dysponuje potrzebami jednostek wojskowych w zakresie stanowisk przewidzianych dla strzelców wyborowych, może przeznaczyć poborowego o określonych warunkach psychofizycznych do tego rodzaju służby w charakterze strzelca wyborowego (snajpera).

Służba poborowych w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych (oddziały prewencji Policji i Straż Graniczna) jest równoznaczna ze spełnieniem obowiązku zasadniczej służby wojskowej. Wynika to z art. 56 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz, poz. 2416 z późn. zm.). Poborowi uznani za zdolnych do odbycia służby wojskowej, którzy nie korzystają z odroczenia tej służby, mogą być skierowani do służby w tych formacjach uzbrojonych, jednak odbywa się to na innych zasadach niż powoływanie do zasadniczej służby wojskowej. Zasady powoływania poborowych do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych reguluje rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 października 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad przeznaczania i kierowania poborowych do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych oraz przebiegu tej służby (Dz. U. z 5 listopada 1992 r. Nr 80, poz. 412 z późn. zm.). Wojskowy komendant uzupełnień przeznacza poborowych do służby w formacjach uzbrojonych na wniosek odpowiednio komendantów wojewódzkich Policji lub komendantów oddziałów Straży Granicznej za pisemną zgodą poborowego na pełnienie tej formy służby. Rada Ministrów corocznie w stosownym rozporządzeniu określa limit poborowych, którzy mogą być powołani do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Poborowym, którzy zostali skierowani do służby w formacji uzbrojonej niewchodzącej w skład Sił Zbrojnych ustawowo zagwarantowano jej pełnienie w charakterze funkcjonariuszy w Policji lub Straży Granicznej. Aby ubiegać się o pełnienie służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej należy zgłosić taki zamiar w Wojskowej Komendzie Uzupełnień. Czas służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych RP wynosi 12 miesięcy, a nie jak w przypadku służby w Siłach Zbrojnych RP – 9 miesięcy.

Do zawodowej służby wojskowej w JW 2305 ubiegać się mogą: - oficerowie, którzy ukończyli wyższą szkołę wojskową i uzyskali tytuł magistra (równorzędnego) lub szkolenie wojskowe w przypadku posiadania tytułu magistra (równorzędnego) oraz oficerowie rezerwy posiadający tytuł magistra (równorzędny), - podoficerowie zawodowi oraz podoficerowie rezerwy od stopnia plutonowy (bosmanmat) posiadający świadectwo dojrzałości. List motywacyjny i CV należy kierować na adres: Jednostka Wojskowa Nr 2305, 04-520 Warszawa 106 skr.13. Zakwalifikowany kandydat zostanie powiadomiony o terminie i miejscu przeprowadzenia wstępnej selekcji która obejmuje sprawdzian fizyczny i test psychologiczny. Sprawdzian fizyczny obejmuje: a) ogólny test sprawnościowy: - wejście na linę o dł. 5 m dowolną techniką; - bieg na 100 m; - podciąganie na drążku; - skrętoskłony w czasie 2 minut; - ugięcia ramion na poręczach; b) bieg na 3000 m w stroju sportowym; c) sprawdzian z walki wręcz; d) test pływacki: - pływanie na dystansie 50 m; - pływanie pod wodą; - skok do wody z wieży o wysokości 5 m. Testy psychologiczne ukierunkowane są na badanie intelektu, temperamentu i osobowości ze szczególnym uwzględnieniem odporności na stres. Jeżeli kandydat zaliczy selekcje wstępną zostaje dopuszczony do selekcji szczegółowej, która obejmuje: a) sprawdzian wysokościowy mający na celu wyeliminowanie kandydatów niezdolnych do pracy na dużych wysokościach; b) wielodniowy sprawdzian w trudnych warunkach terenowych bez względu na warunki atmosferyczne zawierający elementy terenoznawstwa, survivalu i marszów kondycyjno- wytrzymałościowych. Kandydat stawia się do selekcji z własnym wyposażeniem. W selekcji można brać udział nieograniczoną ilość razy. Po pozytywnym zaliczeniu selekcji przeprowadza się z kandydatem rozmowę kadrowo-kwalifikacyjną decydującą o przyjęciu do służby w Jednostce. Jednostka zastrzega sobie prawo do modyfikowania zasad naboru oraz przebiegu selekcji w zależności od potrzeb. Rezygnacja z kandydata do służby w Jednostce może nastąpić bez podania przyczyn.

W sytuacji, gdy Powiatowa Komisja Lekarska przyzna poborowemu kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej (tzw. “kategorię zdrowia”), z którą się on nie zgadza, przysługuje mu prawo do złożenia wniosku z prośbą do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej o zmianę tego orzeczenia. Zgodnie z przepisami Kodeksu Postępowania Administracyjnego wniosek taki nie musi zawierać żadnego uzasadnienia, wystarczy samo oświadczenie poborowego o niezaakceptowaniu orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej. Orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej ma charakter ostateczny i dalsze odwołania mogą dotyczyć jedynie trybu, w jakim została podjęta decyzja; zaskarżenie na tryb podjętej decyzji można wnieść do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W przypadku, gdy o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej ubiega się żołnierz, lub gdy zmiana “kategorii zdrowia” wnioskowana była przez komendanta WKU, podmiotem właściwym jest Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska, od której orzeczenia przysługuje możliwość odwołania do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, zaś w przypadku niezaakceptowania również jej opinii – można zaskarżyć tryb podjęcia decyzji w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym. Cywilne powiatowe i wojewódzkie komisje lekarskie funkcjonują i orzekają przez trzy miesiące w roku, kiedy prowadzony jest pobór – w lutym, marcu i kwietniu. Poza tym okresem orzekają terenowe i rejonowe (wyższy szczebel) wojskowe komisje lekarskie. Wówczas też poborowy może odwoływać się od decyzji cywilnych komisji, poprzez wniosek złożony do właściwego komendanta WKU, do wojskowych komisji lekarskich.

Jeśli są Państwo zameldowani i mieszkają Państwo w Polsce obowiązują Państwa w zakresie poboru takie same przepisy jak i osoby, które posiadają wyłącznie polskie obywatelstwo. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416, z późn. zm.).

Kobiety czynnie służą w Siłach Zbrojnych RP. Jest kilka dróg wstąpienia w szeregi Wojska Polskiego. Można zdawać do 5-letniej Wyższej Szkoły Oficerskiej po maturze lub ukończywszy studia cywilne zdać egzaminy do rocznego Studium Oficerskiego Wyższej Szkoły Wojsk Lądowych we Wrocławiu (www.wso.wroc.pl). Informacje dotyczące aktualnego zapotrzebowania Sił Zbrojnych uzyskają Panie w Wojskowych Komendach Uzupełnień właściwych dla Pań miejsca zamieszkania. Ustawa pragmatyczna, która obowiązuje od 1 lipca 2004 r., daje kobietom prawo do obejmowania stanowisk we wszystkich korpusach osobowych: szeregowych zawodowych, podoficerskim i oficerskim. Nie ma także ograniczeń co do specjalności. Kobiety mają prawo ubiegać się o służbę w wojsku w systemie ochotniczym. Wprowadzenie ochotniczego szkolenia wojskowego dla studentów stanowi znaczące ułatwienie w kontakcie kobiet z wojskiem i daje im większe szanse na obejmowanie w nim stanowisk. Część kobiet podlega powszechnemu obowiązkowi obrony. Dotyczy to niektórych grup zawodowych podstawę prawną dot. tych specjalności oprócz Ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416, z późn. zm.) stanowi rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 maja 2006 r. w sprawie poddania kobiet obowiązkowi stawienia się do poboru (Dz. U. z dnia 6 czerwca 2006 r.). Wynika to z potrzeb Sił Zbrojnych w przygotowaniu rezerw osobowych na wypadek konfliktu zbrojnego. Sposób powoływania do służby, jej przebieg, kryteria wyznaczania na kolejne stopnie wojskowe oraz uposażenie są jednakowe dla kobiet i mężczyzn. Różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn dotyczą: a) odmiennych wymagań kwalifikacyjnych przy ocenie sprawności fizycznej, zarówno w czasie egzaminów do uczelni wojskowych jak i później, w służbie zawodowej, b) w służbie kandydackiej - kobietom, które są w ciąży przysługuje urlop na czas ciąży i po urodzeniu, w wymiarze do jednego roku (art. 134 ust. 2-3), c) kobietom w służbie zawodowej przysługuje urlop macierzyński na zasadach przewidzianych w Prawie Pracy, urlop taki nie przysługuje mężczyźnie -żołnierzowi (art. 65 ustawy pragmatycznej), d) ustawa nie przewiduje wprawdzie urlopu wychowawczego, lecz w razie konieczności sprawowania osobistej opieki nad członkiem rodziny przysługuje kobiecie i mężczyźnie - żołnierzom do 50 dni zwolnienia od zajęć służbowych i do 10 miesięcy płatnego urlopu okolicznościowego w ciągu roku (art. 62, ust. 11-13 ustawy pragmatycznej). Jest to rozwiązanie korzystniejsze niż obowiązujące do lipca 2004 r. przepisy Prawa Pracy, umożliwiające urlop wychowawczy dla kobiet - żołnierzy, lecz był to w praktyce okres bez możliwości otrzymywania wynagrodzenia (zasiłek wychowawczy przysługujący w zależności od dochodów). Organem doradczym kierownictwa resortu obrony narodowej w sprawach dotyczących zawodowej służby kobiet jest Rada ds. Kobiet. Powołana została przez Podsekretarza Stanu ds. Społecznych i Parlamentarnych Decyzją nr 22 z dnia 25 listopada 1999r. w sprawie utworzenia Rady ds. Kobiet w SZ RP. Do głównych zadań Rady ds. Kobiet w Siłach Zbrojnych RP należy m.in. prowadzenie prac studyjnych i analitycznych i przygotowywanie propozycji organizacyjnych, kadrowych i szkoleniowych dotyczących wojskowej służby kobiet, przygotowywanie propozycji rozwiązań legislacyjnych dot. wojskowej służby kobiet, opracowywanie opinii i ekspertyz dla kierownictwa resortu oraz utrzymywanie stałych kontaktów z kobietami pełniącymi zawodową służbę wojskową. Przewodniczący Rady: kmdr por. Bożena Szubińska, tel. (0-22) 684-55-46; e-mail: zwsz@wp.mil.pl. 8 marca 2006 r. minister ON Radosław Sikorski powołał Pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej ds. Wojskowej Służby Kobiet. Do najważniejszych zadań Pełnomocnika należy tworzenie warunków umożliwiających kobietom realizację ich konstytucyjnego prawa do służby w wojsku. Ponadto szczególnym zainteresowaniem Pełnomocnika objęte są także kwestie równouprawnienia kobiet w warunkach służby wojskowej. Kobiety - żołnierze mogą zgłaszać Pełnomocnikowi wszelkie problemy związane z naruszeniem ich praw i godności oraz przypadki dyskryminowania ze względu na płeć. Pełnomocnik współpracuje w tym zakresie z Radą ds. Kobiet w Siłach Zbrojnych RP oraz instytucjami resortu, a także z wyspecjalizowanymi instytucjami rządowymi. Pełnomocnik Ministra Obrony Narodowej ds. Wojskowej Służby Kobiet: płk Beata Laszczak, tel.(0-22 ) 6 840 156, e-mail: b.laszczak@wp.mil.pl

Świadczenia odszkodowawcze obejmują jednorazowe odszkodowania przysługujące w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową oraz odszkodowanie za przedmioty osobistego użytku utracone, całkowicie zniszczone lub uszkodzone wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową. Świadczenia odszkodowawcze przysługują żołnierzowi, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku pełnieniem czynnej służby wojskowej albo wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami tej służby. Świadczenia takie przysługują także żołnierzowi, który poniósł szkodę majątkową wskutek wypadku, a także rodzinie żołnierza, który zmarł wskutek wypadku lub choroby. Świadczenia odszkodowawcze przysługują również osobom powołanym do odbycia czynnej służby wojskowej i zwolnionym z tej służby, które uległy wypadkowi w drodze z miejsca zamieszkania do jednostki wojskowej lub z powrotem. Żołnierz, który uległ wypadkowi, niezwłocznie, jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala, melduje o wypadku swojemu przełożonemu. Przełożony po powzięciu wiadomości o wypadku melduje o tym pisemnie dowódcy jednostki wojskowej. Dowódca jednostki wojskowej, w której poszkodowany żołnierz pełni służbę, powołuje komisję powypadkową w celu ustalenia okoliczności, czasu, miejsca i przyczyn wypadku. Komisja sporządza protokół powypadkowy, który powinna przedstawić dowódcy jednostki wojskowej najpóźniej w ciągu 14 dni od dnia jej powołania,. Dowódca jednostki wojskowej, w terminie do 5 dni od dnia przedstawienia protokołu przez komisję powypadkową, ustosunkowuje się do ustaleń w nim zawartych oraz podpisuje protokół powypadkowy. Egzemplarz protokołu powypadkowego doręcza się poszkodowanemu żołnierzowi (jeżeli żołnierz poniósł śmierć w wypadku – jego małżonce lub uprawnionemu członkowi rodziny) oraz szefowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego. Żołnierzowi poszkodowanemu w wypadku przysługuje prawo zgłoszenia pisemnych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole powypadkowym, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Zastrzeżenia wnosi się, za pośrednictwem dowódcy jednostki wojskowej, do szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (WSzW). Szef WSzW wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia prawa do odszkodowania z urzędu lub na wniosek żołnierza. W postępowaniu tym bada się i ocenia całokształt sprawy na podstawie wszystkich zebranych dowodów. W razie ustalenia, że wypadek żołnierza ma związek z pełnieniem czynnej służby wojskowej, szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego kieruje tego żołnierza do Wojskowej Komisji Lekarskiej w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz sprawdzenia, czy uszczerbek na zdrowiu żołnierza jest skutkiem tego wypadku. Decyzję w sprawie prawa do odszkodowania szef WSzW wydaje najpóźniej w ciągu 14 dni od dnia zebrania wszystkich niezbędnych dokumentów, w tym ostatecznego orzeczenia Wojskowej Komisji Lekarskiej. Decyzję doręcza się żołnierzowi i dowódcy jednostki wojskowej. W razie przyznania odszkodowania, wypłaty dokonuje się w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji w tej sprawie. Żołnierzowi, który wskutek wypadku albo choroby doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu przysługuje jednorazowe odszkodowanie za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości: 1) 16% przeciętnego wynagrodzenia - w okresie do dnia 31 marca 2004 r.; 2) 17% przeciętnego wynagrodzenia - w okresie od dnia 1 kwietnia 2004 r. do dnia 31 marca 2005 r.; 3) 18% przeciętnego wynagrodzenia - w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r.;4) 19% przeciętnego wynagrodzenia - w okresie od dnia 1 kwietnia 2006 r. do dnia 31 marca 2007 r.;5) 20% przeciętnego wynagrodzenia – w okresie po dniu 31 marca 2007 r. Jeżeli wskutek pogorszenia się stanu zdrowia stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu będący następstwem wypadku lub choroby, który był podstawą przyznania jednorazowego odszkodowania, ulegnie zwiększeniu co najmniej o 10 punktów procentowych, jednorazowe odszkodowanie zwiększa się o 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku na zdrowiu przewyższający procent, według którego ustalone było to odszkodowanie. Jednorazowe odszkodowanie ulega zwiększeniu o kwotę stanowiącą 3,5-krotność przeciętnego wynagrodzenia, jeżeli żołnierz wskutek wypadku lub choroby został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy oraz za niezdolnego do samodzielnej egzystencji. Jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawniony tylko jeden członek rodziny zmarłego żołnierza, jednorazowe odszkodowanie przysługuje w wysokości: 1) 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, gdy uprawnionymi są małżonek lub dziecko; 2) 9-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, gdy uprawnionym jest inny członek rodziny.Jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie: a) małżonek i jedno lub więcej dzieci - odszkodowanie to przysługuje w wysokości 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, zwiększonej o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na każde dziecko; b) dwoje lub więcej dzieci - odszkodowanie to przysługuje w wysokości 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, zwiększonej o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na drugie i każde następne dziecko.Jeżeli obok małżonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są równocześnie inni członkowie rodziny, każdemu z nich odszkodowanie przysługuje w wysokości 3,5-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonce lub dzieciom. Jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni tylko członkowie rodziny inni niż małżonka lub dzieci, odszkodowanie to przysługuje w wysokości 9-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, zwiększonej o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na drugiego i każdego następnego uprawnionego. Żołnierz lub jego członek rodziny albo szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego mogą wystąpić do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o przyznanie jednorazowego odszkodowania w kwocie wyższej niż przedstawione powyżej. Wniosek składa się za pośrednictwem właściwego szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego. Podstawa: ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1707 z późn. zm.).

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416 i Nr 277, poz. 2742 oraz z 2005r. Nr 180, poz. 1496) obywatel polski może przyjąć służbę w obcym wojsku lub w obcej organizacji wojskowej za zgodą właściwego organu: ministra właściwego do spraw wewnętrznych, a w przypadku byłych żołnierzy zawodowych za zgodą Ministra Obrony Narodowej. Obywatelowi polskiemu podlegającemu powszechnemu obowiązkowi obrony może być udzielona zgoda na służbę w obcym wojsku lub w obcej organizacji wojskowej tylko w przypadku, gdy odbył on zasadniczą służbę wojskową lub przeszkolenie wojskowe albo bez odbycia tej służby został przeniesiony do rezerwy oraz nie posiada przydziału mobilizacyjnego, pracowniczego przydziału mobilizacyjnego lub przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego i wojskowy komendant uzupełnień właściwy ze względu na miejsce stałego pobytu obywatela lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące nie planuje nadania temu obywatelowi żadnego z tych przydziałów. Ponadto muszą być spełnione łącznie następujące warunki: służba nie będzie naruszać interesów Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest zakazana przez prawo międzynarodowe i nie wpłynie na zadania wykonywane przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej. Zgody nie udziela obywatelowi polskiemu, który: - został przeniesiony do rezerwy na skutek uznania go przez właściwą komisję lekarską za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (kat. D) lub za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny (kat. E); - nie spełnił choćby jednego z wymienionych obowiązków: - nie dopełnił obowiązku zgłoszenia się do rejestracji przedpoborowych, - nie stawił się do poboru, - nie ma uregulowanego stosunku do powszechnego obowiązku obrony, - nie zgłosił się do wojskowego komendanta uzupełnień po upływie odroczenia zasadniczej służby wojskowej, - w wypadku kobiet posiadających kwalifikacje przydatne do czynnej służby wojskowej, - obowiązanych do stawienia się do poboru, które nie dopełniły tego obowiązku, - nie zgłosił się na wezwanie właściwych organów w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony, - nie spełnił wojskowego obowiązku meldunkowego, - będąc do tego zobowiązany nie uzyskał zgody właściwego organy na wyjazd i pobyt za granicą; - nie został powołany i nie odbył służby wojskowej, ćwiczeń wojskowych żołnierzy rezerwy, ćwiczeń w jednostkach zmilitaryzowanych lub służby w obronie cywilnej, z przyczyn leżących po stronie obywatela; - złożył wniosek o przeznaczenie go do służby zastępczej, został przeznaczony do tej służby został skierowany do odbycia służby zastępczej oraz zosta przeniesiony do rezerwy po odbyciu służby zastępczej; - został skazany prawomocnym wyrokiem sądu na karę co najmniej jednego roku pozbawienia wolności, w tym także z warunkowym zawieszeniem jej wykonania; - znajduje się w okresie próby wykonania warunkowego zawieszenia kary pozbawiania wolności; - odbywa karę ograniczenia wolności. Zgody nie udziela się także w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny oraz w razie wprowadzenia na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanu wojennego lub stanu wyjątkowego.

Etatowe służby dyżurne występują w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego w jednostkach organizacyjnych takich jak: Dyżurna Służba Operacyjna SZ RP, dyżurne służby operacyjne rodzajów sił zbrojnych, korpusów, okręgów wojskowych oraz Centralny Węzeł Łączności. Regulację prawną dot. etatowych służb dyżurnych zawarto w §10 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 16 poz. 161).Dla żołnierzy pełniących etatowe dyżury dowódca jednostki wojskowej ustala plan dyżurów na kolejne dwudziestoośmiodniowe okresy rozliczeniowe tak, aby na każdego z nich wypadało łącznie po sto sześćdziesiąt godzin służby (160), w tym:• 6 etatowych dyżurów (należy rozumieć, że po 24 godz.);• 6 godzin szkolenia doskonalącego;• 10 godzin do dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej.Pozostałe godziny w okresie rozliczeniowym są dla żołnierza czasem wolnym od służby. Z wyliczenia wynika, iż żołnierz pełniący etatowe służby dyżurne w ciągu miesiąca „przepracowuje” łącznie 160 godzin: 6 x 24 h + 6 h + 10h = 160 h. Daje to normę, o jakiej mowa w art. 60 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, czyli średnio 40 godzin tygodniowo. Pozostałe godziny w okresie rozliczeniowym są dla żołnierza czasem wolnym od służby. Ponadto żołnierzowi pełniącemu więcej niż sześć etatowych dyżurów w okresie rozliczeniowym przysługuje jeden dzień wolny w zamian za każdy dodatkowy dyżur.

Powyższą kwestię reguluje ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), który stanowi:Art. 95. Żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługują następujące należności pieniężne: 2) ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak jak za trzy lata.

W myśl rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z dnia 16 lutego 2005 r. Nr 28, poz. 241 z późn. zm.) żołnierze niezawodowi, tzn. odbywający zasadniczą służbę wojskową otrzymują uposażenie zasadnicze według stopnia wojskowego szeregowego (marynarza) w stawce miesięcznej w wysokości 150 zł. Żołnierzowi odbywającemu zasadniczą służbę wojskową, który w dniu wejścia w życie rozporządzenia posiada stopień wojskowy starszego szeregowego (starszego marynarza) lub wyższy stopień wojskowy, ustala się uposażenie zasadnicze według stawki przysługującej żołnierzowi odbywającemu przeszkolenie wojskowe. Żołnierzowi odbywającemu zasadniczą służbę wojskową w okresie dłuższym niż ustawowy jej okres, w przypadkach określonych w art. 82 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 i Nr 277, poz. 2742), stawkę uposażenia określoną w ust. 1 zwiększa się o 100 %.Żołnierzowi odbywającemu przeszkolenie wojskowe przysługuje uposażenie zasadnicze według stopnia wojskowego w stawce miesięcznej w wysokości:1) szeregowemu (marynarzowi) 300 zł;2) starszemu szeregowemu (starszemu marynarzowi) 350 zł.Żołnierzowi odbywającemu przeszkolenie wojskowe, który w dniu wejścia w życie rozporządzenia posiada stopień wojskowy kaprala (mata) lub wyższy stopień wojskowy, ustala się uposażenie zasadnicze według stawki przysługującej starszemu szeregowemu (starszemu marynarzowi) i wynosi ona 350 zł.Żołnierzowi odbywającemu nadterminową zasadniczą służbę wojskową przysługuje uposażenie zasadnicze według stopnia wojskowego w stawce miesięcznej w wysokości:1) szeregowemu (marynarzowi) 600 zł;2) starszemu szeregowemu (starszemu marynarzowi) 700 zł.Żołnierzowi rezerwy odbywającemu ćwiczenia wojskowe przysługuje za każdy dzień trwania ćwiczeń uposażenie zasadnicze według stopnia wojskowego w stawce dziennej, określonej w załączniku do tego rozporządzenia.Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z dnia 16 lutego 2005 r. Nr 28, poz. 242), żołnierze niezawodowi, czyli ci, którzy pełnią zasadniczą służbę wojskową, odbywają sześciotygodniowe przeszkolenie wojskowe dla studentów, pełnią nadterminową zasadniczą służbę wojskową, żołnierze rezerwy odbywający ćwiczenia wojskowe oraz pełniący służbę kandydacką otrzymują także następujące dodatki do uposażenia zasadniczego:1) dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej: a) dodatek za służbę na morzu,b) dodatek za nurkowanie,c) dodatek desantowy,d) dodatek za rozminowanie,e) dodatek operacyjny,f) dodatek za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych;2) dodatek funkcyjny.Dodatki do uposażenia zasadniczego przyznają: dowódca jednostki wojskowej zajmujący stanowisko służbowe dowódcy batalionu (równorzędne) lub wyższe - w stosunku do żołnierza niezawodowego pełniącego służbę w podległej mu jednostce wojskowej;dowódca jednostki wojskowej właściwy w sprawie wypłaty uposażenia - w stosunku do żołnierza niezawodowego pełniącego służbę w jednostce wojskowej, której dowódca zajmuje stanowisko służbowe niższe niż określone w ust. 1 - na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę.Przyznanie dodatku do uposażenia zasadniczego następuje w rozkazie dziennym lub decyzji dowódcy. Dodatki o charakterze stałym wypłaca się miesięcznie z góry, w terminach płatności uposażenia zasadniczego, natomiast pozostałe dodatki wypłaca się nie później niż do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym żołnierz niezawodowy spełnił warunki uzasadniające przyznanie dodatku.

Osoba która utraciła dokument wojskowy -książeczkę w wyniku zniszczenia, kradzieży, zagubienia powinna zwrócić się do Wojskowej Komendy Uzupełnień właściwej ze względu na adres zameldowania z wnioskiem wydanie duplikatu książeczki wojskowej. Do podania powinny być dołączone dwa zdjęcia legitymacyjne (3cm-4cm). Przy ubieganiu się o wydanie duplikatu książeczki należy także uiścić opłatę skarbową.

Szkolenie w celu zdobycia określonych kwalifikacji przydatnych w wojsku realizowane jest przed powołaniem do zasadniczej służby wojskowej oraz w trakcie jej odbywania. Na podstawie art. 132 a i 132 b ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, poborowi mogą nabywać kwalifikacje przed powołaniem do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Wykaz kwalifikacji, wzory dokumentów oraz zasady naliczania i wypłacania ekwiwalentu pieniężnego zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie nabywania przez poborowych kwalifikacji przydatnych w wojsku (Dz. U. Nr 150, poz. 1581). W początkowym okresie odbywania zasadniczej służby wojskowej prowadzone jest natomiast dla wytypowanych żołnierzy szkolenie specjalistyczne w wojskowych ośrodkach szkolenia, w kierunkach odpowiadających potrzebom jednostek wojskowych. W trakcie odbywania zasadniczej służby wojskowej można zdobyć między innymi uprawnienia: kierowcy do prowadzenia pojazdów – prawo jazdy kat. "C"; operatora sprzętu do robót ziemnych i urządzeń pokrewnych; operatora maszyn i urządzeń dźwigowo – transportowych; nurka, płetwonurka; sanitariusza; kucharza.

Aktualnie Polskie Kontyngenty Wojskowe pełnią służbę w Iraku, Afganistanie, Bośni, Kosowie, Syrii i Libanie. Dobór kandydatów do służby (pracy) w Polskim Kontyngencie Wojskowym przeprowadza się spośród: żołnierzy zawodowych; żołnierzy nadterminowej zasadniczej służby wojskowej żołnierzy rezerwy, w ramach okresowej służby wojskowej; pracowników wojska i innych osób cywilnych, zgodnie z potrzebami etatowymi PKW. Dobór kandydatów do służby w PKW odbywa się na podstawie indywidualnych wniosków: - żołnierzy zawodowych - kierowanych drogą służbową do Ministra Obrony Narodowej; - żołnierzy niezawodowych: żołnierzy nadterminowej zasadniczej służby wojskowej – kierowanych drogą służbową do Dowódcy Wojsk Lądowych; - żołnierzy rezerwy kierowanych do Wojskowego Komendanta Uzupełnień, właściwego ze względu na miejsce pobytu (zamieszkania), o powołanie do okresowej służby wojskowej wraz z oświadczeniem o jego zgodzie na jej pełnienie poza granicami państwa w ramach PKW; - pracowników cywilnych – kierowanych do Komendanta Zakładu Budżetowego Centrala Wojskowe Misje Pokojowe. Kandydaci powinni posiadać uregulowany stosunek do służby wojskowej, z wyjątkiem kobiet nie stających do naboru; Wstępna kwalifikacja medyczna do służby w PKW (przeprowadzana przez lekarza jednostki lub w przypadku pracowników cywilnych, lekarza wskazanego przez Dyrektora Zakładu Budżetowego Centrala Wojskowe Misje Pokojowe, wpisanej w ankiecie personalnej) Żołnierze zawodowi ubiegający się o skierowanie do służby w PKW powinni: do wniosku, dołączyć oświadczenie o wyrażeniu zgody na pełnienie służby w PKW; spełnić wymaganie kwalifikacyjne określone w opisach stanowisk; kandydujący na kluczowe stanowiska w dowództwach dywizji lub brygady oraz struktur ponadsektorowych, a także żołnierze wchodzący w skład dowództw wydzielonych jednostek – powinni się legitymować się doświadczeniem w służbie na stanowiskach w strukturach międzynarodowych w ramach misji pokojowych lub strukturach dowodzenia NATO, posiadać poświadczenie bezpieczeństwa zgodnie z opisem stanowiska oraz znajomość języka angielskiego na poziomie 3,3,3,3 zgodnie ze STANAG 6001. nie mogą być karani sądownie lub dyscyplinarnie oraz nie może toczyć się przeciwko nim postępowanie karne lub dyscyplinarne i nie mogą być zawieszeni w czynnościach służbowych; Kandydat do wyjazdu na misję powinien także: być odpornym na działanie w trudnych warunkach; posiadać pozytywną opinię służbową; wykazywać się nienaganną postawą etyczno – moralną i wysokim poziomem zdyscyplinowania.

Służba poborowych w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych (np. oddziały prewencji Policji) jest równoznaczna ze spełnianiem obowiązku zasadniczej służby wojskowej. Wynika to z art. 56 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej. Poborowi uznani za zdolnych do odbycia służby wojskowej, którzy nie korzystają z odroczenia tej służby, mogą być skierowani do służby w tych formacjach uzbrojonych, jednakże odbywa się to na innych zasadach, niż powoływanie do zasadniczej służby wojskowej. Powyższą problematykę regulują przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 października 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad przeznaczania i kierowania poborowych do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych oraz przebiegu tej służby (Dz. U. Nr 80, poz. 412, z późn. zm.). Wojskowy komendant uzupełnień przeznacza poborowych do służby w formacjach uzbrojonych na wniosek komendantów wojewódzkich Policji, za pisemną zgodą poborowego na pełnienie tej formy służby. Przeznaczenie poborowych do służby w formacjach uzbrojonych nie może spowodować niezrealizowania zadań związanych z uzupełnieniem jednostek wojskowych poborowymi. W przypadku nie przeznaczenia poborowego do służby w formacji uzbrojonej, wojskowy komendant uzupełnień powiadamia o tym właściwy organ wnioskujący. Poborowym, którzy zostali skierowani do służby w formacji uzbrojonej, ustawowo zagwarantowano pełnienie tej służby w charakterze funkcjonariuszy w Policji. W tym miejscu wskazać należy, iż czas trwania tej służby wynosi 12 miesięcy. Natomiast zasadnicza służba wojskowa trwa 9 miesięcy. Rada Ministrów, corocznie w stosownym rozporządzeniu, określa między innymi limit poborowych, którzy mogą być powołani do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W roku 2007, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 września 2006 r. w sprawie określenia liczby poborowych oraz żołnierzy rezerwy, którzy w 2007 r. mogą być powołani do czynnej służby wojskowej, służby w obronie cywilnej oraz służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 171, poz. 1226), na terenie kraju może zostać powołanych do 4.500 poborowych w oddziałach prewencji Policji. Służba w formacjach uzbrojonych nie jest służbą zastępczą, co często mylnie pojawia się w doniesieniach medialnych.

Zgodnie z przepisami ustawy o służbie zastępczej, w zakresie przeznaczania poborowych do służby zastępczej organem właściwym jest „cywilna” wojewódzka komisja do spraw służby zastępczej („komisja wojewódzka”), która powoływana jest przez marszałka województwa. W jej skład wchodzi 5 osób (przewodniczący oraz czterech członków), które: posiadają wyższe wykształcenie; nie były karane sądownie; przeciwko, którym nie jest prowadzone postępowanie karne. Co najmniej dwie osoby ze składu komisji muszą legitymować się dokumentami potwierdzającymi posiadanie wiedzy z zakresu religioznawstwa lub etyki. Natomiast w trybie odwoławczym właściwa jest komisja do spraw służby zastępczej („komisja”), która powoływana jest przez ministra właściwego do spraw pracy. W jej skład wchodzi 5 osób (przewodniczący oraz czterech członków). W zakresie udzielenia dodatkowych informacji właściwy jest minister właściwy do spraw pracy.

Osoba , która ma nieuregulowany stosunek do służby wojskowej, ale stawiła się już do poboru może wyjechać za granicę po dopełnieniu wojskowego obowiązku meldunkowego. Polega on na obowiązku zgłoszenia wyjazdu za granicę na okres dłuższy niż dwa miesiące (najpóźniej w dniu wyjazdu), jak również zgłoszenia powrotu z tego wyjazdu, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania, burmistrzowi, wójtowi lub prezydentowi miasta. Podstawa: art. 15 ustawy o z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.2006.139.993 z późn. zm.) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie wojskowego obowiązku meldunkowego, obowiązku powiadamia wojskowego komendanta uzupełnień oraz uzyskiwania zezwolenia na wyjazd i pobyt za granicą. (Dz.U. 2004.140.1480 z późn. zm.)

Niedopełnienie obowiązkowi meldunkowemu polega na nie zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania, burmistrzowi, wójtowi lub prezydentowi miasta, jeżeli osoba przebywa dłużej niż trzy doby pod danym adresem, najpóźniej przed upływem czwartej doby. Natomiast w przypadku wyjazdu za granicę na okres dłuższy niż dwa miesiące, polega na nie zgłoszeniu wyjazdu najpóźniej w dniu tego wyjazdu, a powrotu przed upływem czwartej doby, licząc od dnia powrotu. Podstawa: art. 10 i 15 ustawy o z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.2006.139.993 z późn. zm.) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie wojskowego obowiązku meldunkowego, obowiązku powiadamia wojskowego komendanta uzupełnień oraz uzyskiwania zezwolenia na wyjazd i pobyt za granicą. (Dz.U. 2004.140.1480 z późn. zm.)

Zasady przenoszenia do rezerwy bez odbycia służby wojskowej reguluje wydawane rokrocznie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie przeniesienia części poborowych do rezerwy, obecnie obowiązuje rozporządzenie: Zobacz: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie przeniesienia części poborowych do rezerwy (Dz. U. z dnia 6 lipca 2007 r.)  

W myśl art. 44 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz.U. 2004.241.2416) nie powołuje się do czynnej służby wojskowej obywateli polskich, którzy na stałe zamieszkują za granicą. Poborowy powinien złożyć dobrze umotywowany wniosek (najlepiej z zaświadczeniem o pobycie stałym za granicą wydanym przez polski konsulat) do właściwego wojskowego komendanta uzupełnień. Komendant wydaje decyzję administracyjną, którą doręcza poborowemu na piśmie - przysługuje na nią odwołanie do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia.

Rozporządzenie to określa grupy poborowych podlegających przeniesieniu do rezerwy oraz termin tego przeniesienia.  Zgodnie z powyższym przedmiotowe rozporządzenie (wydawanego corocznie) dotyczy określonych grup poborowych przeznaczonych do odbycia zasadniczej służby wojskowej, służby w obronie cywilnej lub przeszkolenia wojskowego. Jedną z tych grup stanowią absolwenci szkół wyższych z roku 2007 lub lat wcześniejszych, o ile studia rozpoczęli przed rokiem akademickim 2002/2003.( § 1 pkt 1 lit.a projektu).   Zgodnie z tym zapisem tegoroczni absolwenci, którzy rozpoczęli studia w 2002/2003 r. i planowo kończą je w tym roku, lub podjęli naukę w latach następnych, nie zostaną objęci regulacją tego projektu rozporządzenia.   Ograniczenie to wynika z faktu, iż dla studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2002/2003 i później, ustawą z dnia 13 października 2002 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 166, poz. 1363), wprowadzono możliwość uregulowania stosunku do służby wojskowej w formie odbycia przeszkolenia wojskowego studentów w czasie trwania studiów. Ustawa z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z poźn. zm.) zawiera też regulacje dotyczące przeszkolenia i przenoszenia do rezerwy absolwentów szkół wyższych.   Istnieje jednak konieczność unormowania sytuacji studentów-absolwentów, którzy rozpoczęli studia przed rokiem 2002/2003, a kończą je w tym roku, a więc uwzględnienia takich przypadków jak długotrwałe studia specjalistyczne (np. studia medyczne - 6. letnie), czy przedłużenie toku studiów z powodu urlopów dziekańskich, które nie zmieniają stanu prawnego studenta danej uczelni (nie zostają skreśleni z listy studentów), a skutkują przesunięciem terminu jej ukończenia.

Z prawnego punktu widzenia odbycie zasadniczej służby wojskowej stanowi wywiązanie się obywatela polskiego z obowiązku wobec ojczyzny. W czasie odbywania tej służby żołnierzy podnoszą posiadane kwalifikacje, zdobywają dodatkowe umiejętności i doświadczenie zawodowe przydatne na cywilnym rynku pracy, po zakończeniu służby wojskowej. Dotyczy to możliwości uzyskiwania uprawnień: do prowadzenia pojazdów - prawo jazdy kat. "C" i "C+E", operatora sprzętu do robót ziemnych i urządzeń pokrewnych, operatora maszyn i urządzeń dźwigowo-transportowych, operatora urządzeń energetycznych, nurka, płetwonurka, sanitariusza, kucharza itp. Żołnierze zasadniczej służby wojskowej posiadający określone predyspozycje, wyróżniający się w czasie odbywania służby wojskowej oraz spełniający wymagania mogą ubiegać się o kontynuowanie służby jako żołnierze nadterminowej zasadniczej służby wojskowej (czas trwania tej służby wynosi od 1 roku do 7 lat) lub mogą ubiegać się o przyjęcie do służby zawodowej w korpusie szeregowych zawodowych. Każdego roku ok. 10 % żołnierzy po zakończeniu zasadniczej służby wojskowej podejmuje dalszą służbę jako żołnierze nadterminowi lub żołnierze zawodowi. Wskazać także należy, ze odbycie zasadniczej służby wojskowej i legitymowanie się uregulowanym stosunkiem do służby wojskowej to ważny, a niejednokrotnie decydujący atut podczas ubiegania się o możliwość podjęcia dobrej pracy. W przypadku ubiegania się o pracę w Policji, Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej lub innych służbach mundurowych, posiadanie uregulowanego stosunku do służby wojskowej to podstawowy warunek procesu rekrutacji.

Kwestie dotyczące używania munduru wojskowego reguluje rozporządzenie w sprawie zakazu używania munduru wojskowego lub jego części. Rozporządzenie prezentuje katalog osób uprawnionych do noszenia munduru wojskowego m. in. młodzież, instruktorów i specjalistów zrzeszonych w stowarzyszeniach lub organizacjach społecznych, które zawarły porozumienie o współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej, a ich statuty przewidują prowadzenie działalności na rzecz obronności państwa, a także młodzież szkolną i akademicką realizującą przedsięwzięcia w ramach przysposobienia obronnego, obozów specjalistycznych i podczas uroczystości o charakterze patriotycznym.

Mając na uwadze potrzeby Sił Zbrojnych RP najbardziej potrzebni są absolwenci szkół technicznych.

Lista chorób poborowych, są to wszystkie schorzenia, które dotyczą wszystkich obywateli naszego kraju. Natomiast niektóre z nich zostały sklasyfikowane pod kątem oceny ich wpływu na zdolność fizyczną i psychiczną poborowych do czynnej służby wojskowej. Wykaz chorób i ułomności, na podstawie którego właściwe komisje lekarskie orzekają o zakwalifikowaniu osoby do danej kategorii zdolności, tj.: 1) kategoria A –  zdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, zajęć wojskowych w czasie trwania studiów wyższych, przeszkolenia wojskowego, okresowej służby wojskowej, ćwiczeń wojskowych, zasadniczej służby i szkolenia poborowych w obronie cywilnej, służby zastępczej, jak również służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny; 2) kategoria B – czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do dwudziestu czterech miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej w czasie pokoju; 3) kategoria D –  niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju; 4) kategoria E –  trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Podobnie jak inne regulacje z zakresu powszechnego obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, objęte są normami prawnymi powszechnie obowiązującego i dostępnymi w Dziennikach Ustaw. Określanie przez powiatowe komisje lekarskie oraz wojskowe komisje lekarskie kategorii zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej realizowane jest zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej (wydanego w porozumieniu z Ministrem Zdrowia) z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595, z późn. zm.).

Zgodnie z obowiązującymi normami prawa służba zastępcza stanowi alternatywną formę spełniania obowiązku obrony. Z mocy art. 85 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdy obywatel, któremu przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalają na odbywanie służby wojskowej może odbyć służbę zastępczą. Problematykę służby zastępczej reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217 z późn. zm.). Przeznaczenie do tej służby należy do kompetencji wojewódzkiej komisji do spraw służby zastępczej, którą w myśl art. 10 ust. 2 przywołanej ustawy powołuje marszałek województwa, a nadzór nad jej odbywaniem sprawuje minister właściwy do spraw pracy. Czas trwania służby zastępczej wynosi 18 miesięcy, a dla absolwentów szkół wyższych 6 miesięcy. Jak wspomniano na wstępie, zgodnie z przepisami przywołanej ustawy, o przeznaczenie do służby zastępczej mogą ubiegać się poborowi podlegający obowiązkowi służby wojskowej, którym przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalają na pełnienie tej służby. Służba ta polega na wykonywaniu w czasie pokoju, przez mężczyzn podlegających obowiązkowi służby wojskowej, prac na rzecz ochrony środowiska, ochrony przeciwpożarowej, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, opieki nad osobami niepełnosprawnymi albo bezdomnymi oraz na rzecz administracji publicznej i wymiaru sprawiedliwości. Służba ta odbywana jest w państwowych i samorządowych jednostkach organizacyjnych, publicznych zakładach opieki zdrowotnej oraz w organizacjach pożytku publicznego. W ramach służby zastępczej poborowi mogą także, za ich zgodą, wykonywać prace w organizacji pożytku publicznego, którą jest jednostka organizacyjna kościoła lub związku wyznaniowego mająca osobowość prawną. Zainteresowani przeznaczeniem do służby zastępczej składają stosowny wniosek do wojewódzkiej komisji do spraw służby zastępczej za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień, właściwego ze względu na miejsce pobytu stałego (lub czasowego).

Profesjonalizacja Sił Zbrojnych RP to proces transformacji zasadniczych dziedzin funkcjonalnych Sił Zbrojnych RP, w tym modernizacja techniczna sprzętu, gwarantujący gotowość do wykonywania konstytucyjnych funkcji oraz wypełniania misji wynikających z zobowiązań sojuszniczych  i umów międzynarodowych, na terenie kraju i poza jego granicami poprzez zastąpienie służby obowiązkowej, ochotniczą służbą zawodową i kontraktową - obejmujący dostosowanie stanu faktycznego do nowych wyzwańi zagrożeń oraz oczekiwań społecznych w zakresie bezpieczeństwa narodowego. Celem procesu profesjonalizacji Sił Zbrojnych RP w zakresie zarządzania zasobami osobowymi jest doskonalenie systemu uzupełnień gwarantującego osiągnięcie gotowości do wykonywania konstytucyjnych funkcji oraz wypełniania misji wynikających z zobowiązań sojuszniczych i umów międzynarodowych na terenie kraju i poza jego granicami. Cel zamierza się osiągnąć głównie poprzez zastąpienie służby obowiązkowej, ochotniczą służbą wojskową (zawodową i kontraktową) uwzględniając aktualną sytuację demograficzną oraz oczekiwania społeczne. Profesjonalizacja pozwoli na lepsze przygotowanie wojska do reagowania na aktualne i przewidywane zagrożenia militarne i niemilitarne. Doprowadzi też do zwiększenia liczby jednostek bojowych, wsparcia i zabezpieczenia o charakterze uniwersalnym, zdolnych do reagowania na zagrożenia niemilitarne przy jednoczesnej poprawie ich zdolności ekspedycyjnych tj. przerzutu i użycia poza granicami kraju w operacjach sojuszniczych i koalicyjnych.

Zgodnie z przedstawionymi przez Prezesa Rady Ministrów w dniu 23 listopada 2007 roku„expose” założeniami – w 2008 roku ograniczona zostanie liczba żołnierzy pełniących służbę z obowiązku tj. zasadniczą służbę wojskową. Natomiast do końca 2009 roku zawieszone zostanie odbywanie tej służby przez poborowych, tak aby od początku 2010 roku służbę wojskową pełnili wyłącznie żołnierze – ochotnicy. Powyższe założenie, stanowi zadanie dla resortu Obrony Narodowej (a także dla innych resortów), przede wszystkim w zakresie przygotowania warunków profesjonalizacji Sił Zbrojnych. Wprowadzenie profesjonalizacji Sił Zbrojnych, rozumieć należy jako pełnienie służby wojskowej przez żołnierzy zawodowych, przy jednoczesnym zawieszeniu obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej. Zauważyć należy, że w przypadku określonych zagrożeń i potrzeb Sił Zbrojnych, Prezydent RP – działając na wniosek Rady Ministrów – będzie miał prawną możliwość ponownego wprowadzenia obowiązku zasadniczej służby wojskowej. Zatem obowiązek powszechnej obrony w dalszym ciągu będzie miał charakter powszechny, a projektowane przepisy jedynie ograniczają jego zakres. Jednakże, każdy obywatel polski, zdolny do pełnienia służby wojskowej, w myśl art. 85 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązany jest do obrony ojczyzny, co oznacza, że projektowana zmiana charakteru Sił Zbrojnych nie zdejmuje konstytucyjnych zobowiązań obywatela wobec państwa.

Na wstępie wyjaśnić należy, że funkcjonujące w czasie poboru powiatowe komisje lekarskie nie przyznają kategorii, a jedynie na podstawie przeprowadzanych badań lekarskich i ocenie przedłożonej przez poborowych dokumentacji medycznej, określają zdolność fizyczną i psychiczną tych poborowych do czynnej służby wojskowej, kwalifikując ich do jednej z czterech kategorii zdolności: 1) kategoria A – zdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, zajęć wojskowych w czasie trwania studiów wyższych, przeszkolenia wojskowego, okresowej służby wojskowej, ćwiczeń wojskowych, zasadniczej służby i szkolenia poborowych w obronie cywilnej, służby zastępczej, jak również służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny; 2) kategoria B – czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do dwudziestu czterech miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej w czasie pokoju; 3) kategoria D – niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju; 4) kategoria E – trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Profesjonalizacja (uzawodowienie) Sił Zbrojnych nie oznacza, że obowiązkowa służba wojskowa zostanie zniesiona – zostanie jedynie zawieszona. Patrząc szerzej (a nie tylko z punktu widzenia interesu osób zobowiązanych do pełnienia służby obowiązkowej) na sprawy bezpieczeństwa państwa, system obronny kraju opiera się między innymi o potencjał ludzki. Potencjał ten stanowi źródło zasobów osobowych, który chcąc efektywnie wykorzystać, należy uprzednio zweryfikować przede wszystkim pod kątem ich predyspozycji i możliwości. Zatem w warunkach profesjonalnych Sił Zbrojnych weryfikacja męskiej części społeczeństwa musi być realizowana, co będzie się odbywało w ramach „kwalifikacji wojskowej” (aktualnie w ramach poboru). Książeczka wojskowa nie odejdzie w zapomnienie i w czasie kwalifikacji, będzie wręczana wszystkich osobom biorącym udział w kwalifikacji, jako wojskowy dokument osobisty.

Nie ma takiego powodu, aby zaprzestać poboru. W warunkach armii profesjonalnej zostanie zawieszony obowiązek odbywania zasadniczej służby wojskowej. Prawdopodobnie określenie „pobór” jest inaczej rozumiane, niż jest to określone w ustawie o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Określenie pobór obejmuje czynności administracyjno-ewidencyjne takie jak: 1) sprawdzenie tożsamości poborowych (mężczyźni, którzy w danym roku kończą 19 lat życia); 2) określenie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej; 3) założenie ewidencji wojskowej poborowych i przetworzenie danych gromadzonych w tej ewidencji; 4) wydanie poborowym wojskowych dokumentów osobistych; 5) przeznaczeniem poborowych do czynnej służby wojskowej lub służby w obronie cywilnej; Czynności te (określone jako „pobór”) zostaną utrzymane w mocy, jednakże w projektowanych zmianach przepisów czynnościom tym nadaje się bardziej adekwatne określenie – „kwalifikacja wojskowa”. Prawdopodobnie „pobór” jest mylony z określeniem „wcielenie” czy „powołanie” do zasadniczej służby wojskowej.

Aktualnie. Poborowym jest mężczyzna, który ukończył 19 lat życia, podlegający obowiązkowi stawienia się do poboru (rozumianego jako określenie zdolności do czynnej służby wojskowej), a następnie obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej (równorzędnej) do czasu przeniesienia do rezerwy. W proponowanym rozwiązaniu. Każdy mężczyzna, który ukończył 19 lat życia, podlegający obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej. Po założeniu ewidencji wojskowej będzie przeniesiony do rezerwy.

Wszyscy ci, którzy dopełnili obowiązek zgłoszenia się do kwalifikacji wojskowej celem założenia ewidencji wojskowej.

Planuje się, że z dniem zawieszenia obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej pozostanie obowiązek stawienia się przez poborowego do kwalifikacji wojskowej. Dodatkowo do kwalifikacji wojskowej będą mogli się stawić także ochotnicy, w tym kobiety, jeśli ukończyli 18 lat i zamierzają w przyszłości pełnić służbę w ramach ochotniczych form służby wojskowej.

Profesjonalizacja będzie oznaczała oparcie zasadniczego uzupełniania Sił Zbrojnych w czasie pokoju o dobrowolne (ochotnicze) rodzaje czynnej służby wojskowej takie jak: zawodowa służba wojskowa, kontraktowa służba wojskowa, służba kandydacka, a także okresowa służba wojskowa pełniona w ramach Narodowych Sił Rezerwowych. Jednocześnie pozostawia się prawną możliwość odbywania w trybie ochotniczym zajęć wojskowych przez studentów uczelni morskich, a także prowadzenia ćwiczeń wojskowych związanych z gromadzeniem zasobów osobowych na potrzeby przydziałów mobilizacyjnych.

Osoba posiadająca obywatelstwo polskie, zdolna ze względu na wiek i stan zdrowia oraz kwalifikacje do pełnienia służby wojskowej, która dobrowolnie zgłosiła się do tej służby z zamiarem podpisania kontraktu.

Na potrzeby reagowania kryzysowego, jak również wzmocnienia jednostek wojskowych w sytuacjach kryzysowych i na czas wojny, utrzymywana byłaby ochotnicza służba w rezerwie. Służba ta byłaby odbywana na podstawie zawartych kontraktów, głównie przez żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, na zasadach podobnych do istniejących w państwach NATO. W ramach Narodowych Sił Rezerwowych (NSR) tworzone byłyby zwarte pododdziały NSR, w pierwszej kolejności w województwach, w których mogą wystąpić potencjalne zagrożenia niemilitarne oraz wyznaczone pojedyncze stanowiska w istniejących strukturach Sił Zbrojnych. Procesowi tworzenia NSR towarzyszyć powinno przyjęcie systemu umożliwiającego zapewnienie pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy rekompensat finansowych lub ulg podatkowych. Zasadne byłoby również przyjęcie systemu preferencji, ulg i gwarancji prawnych dotyczących stosunku pracy dla żołnierzy NSR.

Żołnierzowi NSR, niezależnie od przysługującego aktualnie uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami należnymi za odbywanie szkolenia w ramach ćwiczeń wojskowych, przewiduje się dodatkowo uposażenie za przebywanie na „przydziale kryzysowym”. W ten sposób wynagrodzona zostanie dyspozycyjność jaką rezerwista będzie utrzymywał w stosunku do potrzeb Sił Zbrojnych. Należności finansowe przysługujące żołnierzowi NSR odbywającemu ćwiczenia wojskowe nie wliczają się do dochodu, a więc są zwolnione z opodatkowania.

Żołnierz rezerwy zdolny ze względu na wiek i stan zdrowia do pełnienia czynnej służby wojskowej, który wyraził akces podpisania kontraktu na pełnienie ochotniczej służby w rezerwie oraz na pozostawanie w gotowości do jej pełnienia.

Wszelkie kwestie związane z odbywaniem obowiązkowej służby wojskowej (zasadniczej) reguluje ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416. z późn. zm.), natomiast służba zastępcza – będąca alternatywą służby wojskowej i jednocześnie formą spełniania obowiązku obrony przez osoby, którym przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalają na pełnienie tej służby – regulowana jest przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217, z późn. zm.). Na mocy przedmiotowej ustawy całokształt problematyki służby zastępczej, tj. kwestie dotyczące przeznaczania i kierowania poborowych do odbycia służby zastępczej, jej przebieg oraz wybór podmiotów, gdzie służba ta może być odbywana, leżą w kompetencji ministra właściwego do spraw pracy. W związku z powyższym organem właściwym do udzielania odpowiedzi na przedmiotowe pytanie jest Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.

Przedstawione rozwiązanie jest propozycją nową, opartą o ochotniczą służbę wojskową, a nie na realizacji administracyjnego przymusu. Aktualnie obowiązujące rozwiązania byłyby jedynie zachowane na wypadek militarnego zagrożenia bezpieczeństwa państwa w skali globalnej.

Aktualnie trwają prace w zakresie stworzenia systemu motywacyjnego dla kandydatów do służby wojskowej. Zakłada się, że system ten będzie konkurencyjny w stosunku do cywilnego rynku pracy. Nabór i kwalifikowanie ochotników do służby wojskowej będą prowadziły wojskowe komendy uzupełnień i jednostki wojskowe.

Warunkiem realizacji procesu profesjonalizacji jest wprowadzenie określonych zmian legislacyjnych. Zmiany te będą dotyczyły zasadniczo: - ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych RP; - ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP; - ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych; - ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wejście w życie proponowanych zmian będzie wiązało się z koniecznością opracowania i wydania – na podstawie zawartych w nich upoważnień – co najmniej kilkudziesięciu aktów wykonawczych (rozporządzeń, zarządzeń). Podstawowe znaczenie będzie miała nowelizacja ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Obszar zmian prawnych w tej ustawie będzie na tyle obszerny i systemowy, aby jednoznacznie określić prawa i obowiązki obywateli w zakresie obowiązku obrony RP w ramach profesjonalnych sił zbrojnych. Szczegółowe regulacje prawne nowej ustawy będą uwzględniać zawieszenie obowiązkowej służby wojskowej oraz możliwość realizacji obowiązku obrony przez obywateli na zasadach ochotniczych (dobrowolności). Zakres przedmiotowy ustawy obejmował będzie nowe rodzaje ochotniczej służby wojskowej, w tym pełnionej przez żołnierzy rezerwy w ramach Narodowych Sił Rezerwowych. Unormowana zostanie również kwestia naboru i powoływania do służby wojskowej, jej przebiegu oraz uprawnienia i obowiązki ochotników. W sytuacjach szczególnych zagrożeń zapewniona będzie prawna możliwość odwieszenia obowiązkowej służby wojskowej przez Prezydenta RP, na wniosek Rady Ministrów. Niezależnie od powyższych zmian prawnych konieczne będzie zapewnienie wzrostu uposażeń dla żołnierzy nadterminowej zasadniczej służby wojskowej na poziomie 90% uposażenia szeregowych zawodowych.

Tak. Aktualnie trwają prace nad stworzeniem systemu motywacyjnego zachęcającego kandydatów do służby wojskowej.