* * *
* * *
8. Dostawy samolotów i wyposażenia
32 spośród 48 zakupionych samolotów znajdzie się na stanie 3 i 6 eskadry lotnictwa taktycznego i stacjonować będzie na lotnisku Poznań – Krzesiny. Pozostałe 16 egzemplarzy wejdzie na uzbrojenie 10 eskadry lotnictwa taktycznego bazującej na lotnisku Łask.
Ceremonia symbolicznego przekazania pierwszych polskich F-16 odbyła się w Forth Worth w Teksasie, 15 września 2006 r. Pierwszy egzemplarz polskiego F-16 (nr 4040) wraz z drugim (4041) przez dłuższy czas znajdowały się w bazie Sił Powietrznych USA w Edwards, gdzie do końca września 2007 roku na tych samolotach integrowane były systemy pokładowe zgodne z polskim zamówieniem. Próby obejmowały oprogramowanie, wyposażenie i uzbrojenie. Testowano zintegrowany system walki elektronicznej ITT AIDEWS, integrację pocisków Raytheon AGM-158C JSOW-C, analizowano pracę zaobnika rozpoznawczego Goodrich DB-110, zasobnika obserwacyjno-celowniczy Lockheed Martin Sniper XR, systemu rejestracji walki powietrznej oraz zintegrowanego hełmu JHMCS (Joint Helmet Mounted Cueing Systems). W ramach prowadzonych testów z polskich F-16 dokonywano także zrzutów bomb GBU-31.
Dotychczas zrealizowano następujące dostawy samolotów F-16
8.11.2006
F-16C nr takt. 4044
F-16C nr takt. 4043
09.11.2006
F-16D nr takt. 4077
F-16C nr takt. 4042
14.12.2006
F-16C nr takt. 4045
F-16D nr takt. 4078
F-16C nr takt. 4046
F-16D nr takt. 4079
03.02.2007
F-16C nr takt. 4047
F-16C nr takt. 4048
F-16D nr takt. 4080
29.03.2007r.
F-16C nr takt. 4049
F-16C nr takt. 4050
F-16C nr takt. 4051
F-16D nr takt. 4081
24.05.2007r.
F-16C nr takt. 4052,
F-16C nr takt. 4053,
F-16D nr takt. 4076,
F-16D nr takt. 4082
26.07.2007
F-16C nr takt. 4054
F-16C nr takt. 4056
F-16C nr takt. 4055
F-16D nr takt. 4083
23.08.2007
F-16C nr takt. 4057
F-16C nr takt. 4059
F-16C nr takt. 4060
F-16D nr takt. 4084
21.11.2007
F-16C nr takt. 4059
F-16C nr takt. 4062
F-16C nr takt. 4063
F-16D nr takt. 4085
12.12.2007
F-16C nr takt. 4041
F-16C nr takt. 4061
W chwilą tej dostawy w pełni ukompletowane zostały 3 i 6 elt. Pozostałe samoloty są przeznaczone dla 10 elt w Łasku.
17.02.2008
F-16C nr takt. 4064
F-16C nr takt. 4065
F-16C nr takt. 4066
F-16D nr takt. 4086
08.05.2008
F-16C nr takt. 4067
F-16C nr takt. 4068
F-16C nr takt. 4069
F-16D nr takt. 4087 (dostawa ostatniego z zamówionych F-16D)
11.09.2008
F-16C nr takt. 4070
F-16C nr takt. 4071
F-16C nr takt. 4072
F-16C nr takt. 4073
12.12.2008
F-16C nr takt. 4040
F-16C nr takt. 4074
F-16C nr takt. 4075
Wraz z przylotem samolotów z 12 grudnia 2008, zakończono dostawy F-16 dla Polski.
Procedury odbiorcze samolotów
Samoloty są dostarczane z USA przez pilotów amerykańskich (ale również polskich - czego przykładem jest lot dostawa 21 listopada 2007 roku, gdzie na samolocie F-16D nr taktyczny 4085 leciał mjr pil. Cezary Wiśniewski) i z oznaczeniam amerykańskich Sił Powietrznych. Lot dostawczy składa się z kilku etapów. Po opuszczeniu amerykańskiej przestrzeni powietrznej i pokonaniu Atlantyku samoloty lądują w bazie USAF na portugalskich Azorach (Lajes). Następnie samoloty odbywają lot m. in. nad terytorium Wielkiej Brytanii i Niemiec, gdzie zatrzymują się w amerykańskiej bazie w Spangdahlem. Stąd samoloty dostarczane są bezpośrednio na Krzesiny. W ciągu lotu parokrotnie odbywa się tankowanie w powietrzu. Na Krzesinach po zakończeniu czynności celnych każdy nowo dostarczony przez stronę amerykańską samolot, musi przejść przez przegląd odbiorczy tzw. ACCEPTANCE INSPECTION. Obsługa ta trwa ok. 3 tygodni, polega na sprawdzeniu stanu technicznego oraz zweryfikowaniu części. Procedurę realizują 2-3 osoby z każdej specjalności.
Procedura dostaw sprzętu i wyposażenia technicznego
Zamówiony sprzęt trafia bezpośrednio od producentów z terenu całych Stanów Zjednoczonych do punktu agregacji dostaw w RED RIVER w TEXARKANIE. Tam odbywa się przygotowywanie do wysyłki: pakowanie, wystawienie dokumentów transportowych i specyfikacji dostawy, a następnie załadunek kontenerów. Drogą morską kontenery ze sprzętem trafiają najpierw do któregoś z dużych portów na terenie Unii Europejskiej (np. w Hamburgu), gdzie następuje przeładunek na inny, mniejszy statek morski, a następnie transport do portu w Gdyni. W porcie w Gdyni po rozładunku kontenerów, przeprowadzana jest celna odprawa tranzytowa, następnie odbywa się załadunek kontenerów na samochody ciężarowe i transport bezpośrednio do 31 Bazy Lotniczej.
W Krzesinach ma miejsce przeprowadzenie końcowej odprawy celnej i opłacenie należnego podatku VAT (dopiero w tym momencie towar dopuszczany jest do „wolnego obrotu” przez Służby Celne i można przystąpić do komisyjnego przyjmowania zawartości dostawy na ewidencję 31 Blot.). W ramach głównych dostaw sprzętu i wyposażenia na Krzesiny trafiły dotychczas 264 kontenery z wyposażeniem i częściami zamiennymi (w roku 2006- 204 kontenery, w roku 2007 - 59 kontenerów. W ramach dostaw części w trybie awaryjnym (MICAP) najkrótszy czas oczekiwania wynosi 2 dni, a średni około 30 dni.
Dostawy uzbrojenia
Procedura dostaw uzbrojenia jest identyczna jak opisana powyżej. Aktulanie 31. Baza Lotnicza posiada na uzbrojeniu lotnicze środki bojowe przeznaczone do podstawowego szkolenia pilotów z wykorzystaniem uzbrojenia, tzn. amunicję lotniczą 20mm, bomby ćwiczebne BDU-33D/B,pociski szkolne powietrze-powietrze AIM 120 CATM oraz naboje zakłócające. Zrealizowano już część dostaw pocisków klasy powietrze – ziemia AGM-65 MAVERICK, pocisków klasy powietrze – powietrze AIM 120 C AMRAAM, bomb Mk. 82, zestawów kierowania do GBU-12 Paveway oraz zestawów kierowania do JDAM. Szkolenie specjalistów uzbrojenia w zakresie przygotowania lotniczych środków bojowych (lśb) do użycia odbywa się w kraju z wykorzystaniem pomocy amerykańskiego personelu MTT i potrwa do końca 2008 roku.
8 listopada 2006 roku o godz. 15.00 samoloty, pilotowane przez płk. Michaela Meyera (4044), dowódcę 183 Skrzydła Myśliwskiego Gwardii Narodowej USA ze Springfield w stanie Illinois oraz płk. Rickiego Yodera (4043), wylądowały na lotnisku 31. Bazy Lotniczej w Poznaniu Krzesinach. Wcześniej, po wejściu w polską przestrzeń powietrzną, zostały "przechwycone" przez dwa myśliwce MiG-29 z 1 Eskadry Lotnictwa Taktycznego w Mińsku Mazowieckim i odbyły wspólny, symboliczny lot. Kolejne dwie maszyny (F-16C 4042 i F-16D 4077) przyleciały do Polski ze Spangdahlem w Niemczech w czwartek i wzięły udział w uroczystości powitania i nadania imienia "Jastrząb". Choć pierwsze F-16 przyleciały do Polski w listopadzie 2006 roku, to jednak ze względu na procedury celne, odbiorcze i kontrolne szkolnie na Jastrzębiach rozpoczęto 15 stycznia 2007 roku . Zainaugurowali je dowódcy 6 (ppłk pil. Zbigniew Zawada) i 10 eskadry lotnictwa taktycznego (ppłk pil. Dariusz Malinowski).
W październiku (22.10.2007) piloci polskich F-16 rozpoczęli kolejny etap szkolenia - loty nocne.
na samolocie F-16C nr 4047 - ppłk Zbigniew ZAWADA;
na samolocie F-16C nr 4042 - mjr Mariusz PAWELEC;
na samolocie F-16C nr 4044 - ppłk Mattew PARKER;
na samolocie F-16C nr 4048 - kpt. Norbert CHOJNACKI;
na samolocie F-16C nr 4050 - ppłk Cevin MCCRUM;
na samolocie F-16C nr 4049 - kpt. Paweł MARCINKOWSKI
na samolocie F-16C nr 4046 - kpt. Jerzy MARUT
na samolocie F-16D nr 4078 - kpt. Krystian ZIĘĆ i ppłk Eric SALAMONSON
W pierwszej połowie października 2007 r. na trzech pierwszych F-16 zamontowano zbiorniki konforemne (conformal fuel tanks). Są one instalowane na górnej powierzchni kadłuba, zwiększając ilość zabieranego paliwa o ponad 1500l, co przekłada się na zwiększenie czasu trwania misji o ok. 1 godzinę. Konstrukcja i profil zbiorników konforemnych nie zmieniają charakterystyk aerodynamicznych samolotu, a dodatkową korzyścią jest zwolnienie węzłów podskrzydłowych na różne typy podwieszanego uzbrojenia. W połowie listopada 2007 roku z CFT latało 5 samolotów, docelowo będzie dostarczonych 17 kompletów. Jak dotąd samoloty nie są w pełni skonfigurowane (nie dotarły jeszcze wszystkie zamówione urządzenia, uzbrojenia, oprzyrządowania elektronicznego itp.) jednak loty wykonywane są bardzo intensywnie. Kilka F-16 osiągnęło już ponad 200 godzin nalotu. F-16 brały już udział w comiesięcznym ćwiczeniu "Fruit Fly"z udziałem AWACS-a, a także w największych ćwiczeniach 2007 roku "Orzeł 07". W ramach bieżącego szkolenia piloci realizują tzw. MQT (Mission Qualification Training) i tzw. treningi kontynuacyjne (Continuation Training). MQT to 10 wylotów, z których pierwsze 4 wykonywane są na wersji dwumiejscowej, obejmują m. in. loty po kręgu, odejście z lotniska i lot do strefy. W ramach Continuation Training realizowane są m. in. walki powietrzne, loty na przechwycenie, przełamywanie obrony przeciwlotniczej. W ramach szkolenia doszło także - co rozpala wyobraźnię miłośników lotnictwa wojskowego - do próby sił pomiędzy F-16 a MiG-ami 29. Rezultat był jednak do przewidzenia - MiG-29 zostały wykryte z dużej odległości, zanim same mogły zobaczyć na ekranach radarów F-16 i "wyeliminowane". Piloci intensywnie wykorzystują znajdujący się na Krzesinach sumulator lotu (symulator misji i symulator eskadrowy). Do ich dyspozycji jest także trenażer fotela katapultowego.
Do 11.09.2008 do Polski dostarczono 45 samolotów F-16. Kolejna, ostatnia już dostawa 3 maszyn, będzie miała miejsce do końca 2008 roku - Siły Powietrzne będą posiadać łącznie 48 samolotów F-16. W dniu 11.12.2008 do Polski przyleciały trzy ostatnie samoloty F-16.
Jak informował dowódca Sił Powietrznych (patrz Jastrzębie przyleciały do Łasku) w październiku 2008 roku w Polsce na F-16 latało 29 pilotów, a kolejnych 17 szkoliło się w USA.
Średnio realizowane są dwa wyloty w ciągu dnia, w których bierze około 16 samolotów F-16 - oznacza to 32 operacje dziennie. Dla porównania Lotnisko Poznań-Ławica w okresie jesiennym wykonywało około 60 operacji powietrznych dziennie. Wg danych z połowy grudnia 2007 w trakcie 1760 wylotów nalot polskich F-16 wyniósł 2 tys. 223 godziny.
Personel Służby Inżynieryjno-Lotniczej niezbędny do obsługi samolotów F-16 jest zgrupowany w trzech jednostkach organizacyjnych stacjonujących na lotnisku Poznań-Krzesiny. Przewidywana w najbliższym czasie reorganizacja nie zmieni w sposób zasadniczy stanu etatowego personelu technicznego, natomiast spowoduje istotne zmiany organizacyjne – cały personel SIL zostanie zlokalizowany w Grupie Obsługi i podporządkowany jej Dowódcy. Do obsługi 32 samolotów F-16 oraz sprzętu zabezpieczającego na terenie 31. BLot niezbędnych jest ponad 700 specjalistów. Obecne (listopad 2007) ukompletowanie kształtuje się na średnim poziomie 78%. Rozpoczęcie eksploatacji samolotu F-16 stanowi wyzwanie dla personelu SIL. Pierwszą innowacją jest zanik czterech typowych specjalności obsługowych: płatowiec i silnik, osprzęt, urządzenia radioelektroniczne oraz uzbrojenie. W ich miejsce pojawiło się 20 nowych znacznie węższych i bardziej wyspecjalizowanych. Niektóre są typowe dla poziomu obsługowego „O” realizowanego bezpośredni na samolocie. Inne z kolei są związane z obsługą bloków i agregatów zdemontowanych z samolotu i sprawdzanych w warsztatach, tzw. poziom „I” czyli intermediate. Pierwsi przedstawiciele każdej ze specjalności zostali przeszkoleni przez instruktorów Lockheed Martin lub USAF w Stanach Zjednoczonych. Ponadto w każdej grupie część szkolonych uzyskała uprawnienia instruktorskie. Na terenie 31.BLot obsługuje samoloty F-16 128 techników przeszkolonych na kursach w kraju.
Na samolotach F-16 technicy wykonali przez cały 2007 rok 1822 obsługi kalendarzowe i 130 obsług godzinnych. Obsługi te w zależności od ich rodzaju trwają od 0,5 godziny do 3 dni. Wymienione obsługi godzinowe wykonuje się co 50, 75, 100, 200, 400, 600, 800, 1200, 1600, 2100, 2400 godziny, natomiast obsługi kalendarzowe wykonywane są co 30, 45, 60, 180 dni, 12 miesięcy, 3 i 5 lat. Dla przykładu:
- przegląd okresowy samolotu prowadzony jest po 200 (+/- 20)h lotu - dotychczas wykonano 2 takie przeglądy;
- przegląd silnika po 50 i 100 h pracy silnika.
Dotychczas wykonano 37 przeglądów po 50 h 13 przeglądów po 100 h które średnio trwają 2-3 dni i są zakończone próbą silnika na stanowisku prób. Standardowe obsługi okresowe godzinowe i kalendarzowe obejmują swym zakresem przeglądy poszczególnych systemów i układów samolotu. Ich pracochłonność jest różna i kształtuje się na poziomie od kilkudziesięciu do kilkaset roboczogodzin Oprócz tego wykonywane są obsługi bieżące w ramach bezpośredniego przygotowania do lotów:
- połączona przedlotowa/polotowa,
- startowa Thruflight(TH),
- wypuszczenie/przyjecie Launch/Recovery.
Według podsumowania za pierwszą połowę 2007 roku na 576 zrealizowanych wówczas wylotów, wykryto 179 defektów - 98 w locie i 81 na ziemi. Najczęściej niesprawności wykrywano w awionice samolotu (68 przypadków), silniku (24), osprzęcie (22). W dwóch przypadkach konieczne było zdemontowanie silnika w celu poddania go przeglądowi kontrolnemu po przekroczeniu dopuszczalnych przeciążeń. Zanotowano również przypadek rozwarstwienia się oszklenia kabiny. Duży procent z ogólnej liczby sygnalizowanych przez układy kontrolne defektów to tzw. niesprawności pozorne oraz niesprawności charakterystyczne dla "wieku dziecięcego". Na początku listopada 2007 roku spośród 27 maszyn dostarczonych do Polski, loty wykonywały 24 samoloty. 3 pozostałe nie latały w oczekiwaniu na części zamienne. Poziom gotowości samolotów szacowany jest na 80-90%, jednak dotychczasowy - krótki - czas eksploatacji samolotów nie pozwala jeszcze na ostateczne wnioski. Warto jednak podkreślić, że początkowo, mając na względzie przewidywane a nieuniknione "choroby wieku dziecięcego" zakładano, że sprawność samolotów będzie się utrzymywała na poziomie 60-70%.
W Dowództwie Sił Powietrznych podjęto decyzję o specjalizacji eskadr: 3 eskadra będzie realizować przede wszystkim zadania uderzeniowe i szkolenie kolejnych pilotów, 6 eskadra - zadania myśliwskie i uderzeniowe, a 10 elt. myśliwskie i rozpoznawcze. Przygotowania, oprócz infrastruktury naziemnej, dostaw środków bojowych itp. dotyczyły również wyznaczenia stref, w których polskie F-16 będą mogły prowadzić efektywne szkolenie.
Szkolenie lotnicze prowadzone jest "pełną parą". Zarówno piloci, jak i personel naziemny zdobyli już mnóstwo doświadczeń z eksploatacji F-16 w polskich warunkach, dzięki temu większość bieżących usterek usuwana jest z dnia na dzień. Jak zgodnie podkreślają piloci - polski F-16 to wspaniała maszyna, nowoczesna, znakomicie wyposażona, o ogromnych możliwościach. Jastrząb jest zatem oswojowny i nie sprawia większych problemów. Są jednak inne. Wdrożenie efektywniejszego systemu szkolenie pilotów i techników oraz pozyskiwanie nowych specjalistów dla Krzesin i Łasku to jedno z najpilniejszych zadań. Kolejna kwestia - to brak informatycznego systemu wsparcia eksploatacji (przetarg właśnie rusza). Czasochłonność procedur celnych i odbiorczych niekorzystnie wpływa na system zaopatrywania i liczbę niezbędnych części zamiennych oraz specjalistycznego wyposażenia obsługowego. Z powodu przedłużających się prac i procedur odbioru magazynu lotniczych środków bojowych, konieczne było przesunięcie dostaw samego uzbrojenia. Na Krzesinach opóźniona jest budowa stanowiska prób silników oraz obiektów warsztatowych NOSP, a w Łasku - budowa stanowiska obsługi paliwowej. Należy jednak podkreślić, że zaległości te są nadrabiane. Bardzo poważnym problemem jest brak wystarczającej liczby mieszkań i internatów dla kadry w Poznaniu.
10. Obszar ograniczonego użytkowania wokół lotnisk Krzesiny i Łask
Lotnisko Krzesiny Po wejściu Polski do NATO zapadły na szczeblu rządowym decyzje o włączeniu lotniska wojskowego Poznań - Krzesiny w struktury NATO i o dostosowaniu lotniska do standardów „natowskich”. W związku z tym, od roku 2001 toczyły się i toczą przed Wojewodą Wielkopolskim postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i udzielenia pozwoleń na budowę dla inwestycji budowanych na jego terenie. Wydział Środowiska i Rolnictwa brał udział w postępowaniach, uzgadniając planowane inwestycje z punktu widzenia ochrony środowiska. Z złożonego przez inwestora w 2001 r. raportu o oddziaływaniu lotniska na środowisko, w którym przedstawiono przewidywane oddziaływanie hałasu lotniczego od operacji samolotów MiG-21 (obecnie wycofanych z eksploatacji), wynikało, że ze względu na hałas towarzyszący startom, lądowaniom i przelotom samolotów, mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych i organizacyjnych, nie ma i nie będzie możliwości dotrzymania standardów akustycznych poza terenem lotniska. W tej sytuacji zgodnie z art. 135 ustawy - Prawo ochrony środowiska, należało utworzyć obszar ograniczonego użytkowania.
W czerwcu 2002 roku Jednostka Wojskowa w Krzesinach zleciła uszczegółowienie raportu, w celu opracowania rozporządzenia wojewody. Uszczegółowienie polegało na naniesieniu granic obszaru wyznaczonego w raporcie z roku 2001 na dokładne mapy, opisaniu ich i szczegółowym określeniu warunków, jakie powinny obowiązywać na terenie OOU
Rozporządzeniem nr 82/03 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17.12.2003r. (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z dnia 17.12.2003 r., Nr 200, poz. 3873) utworzony został wokół lotniska obszar ograniczonego użytkowania (OOU). Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. Rozporządzenie wprowadza ograniczenia w sposobie zagospodarowania terenów otaczających lotnisko, dotyczące zakazu budowy budynków mieszkalnych, szpitali, domów opieki społecznej oraz zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży (szkoły, przedszkola, internaty) oraz przeznaczenia terenów pod ww. zabudowę w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. W nowo powstających i istniejących budynkach z pomieszczeniami wymagającymi ochrony akustycznej należy zapewnić właściwy klimat akustyczny poprzez stosowanie przegród zewnętrznych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej. Powyższe ograniczenia stosuje się w zależności od położenia terenu w strefie obszaru. Im bliżej lotniska, tym mocniejsze obostrzenia.
Rozporządzenie Wojewody daje organom gmin podstawę do realizacji polityki przestrzennej uwzględniającej przekroczenie standardów jakości środowiska, a właścicielom nieruchomości podstawę do żądania odszkodowań z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i poniesionych szkód od tego, którego działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń. Z roszczeniami można wystąpić w terminie 2 lat od wejścia w życie rozporządzenia. Roszczenie przysługuje także osobie której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości. Termin ten (wynikający bezpośrednio z ustawy Prawo ochrony środowiska) upłynął 31.12.2005 r. W związku z koniecznością dostosowania lotnictwa do standardów „natowskich”, unowocześnieniu wymagała także flota powietrzna, stąd decyzja o zakupie nowych samolotów wielozadaniowych F-16, których część w postaci 3 Eskadry Lotnictwa Taktycznego, stacjonować będzie w 31 Bazie Lotniczej, zlokalizowanej na lotnisku wojskowym Poznań – Krzesiny. Samoloty F-16 są technologicznie bardziej zaawansowanymi statkami powietrznymi niż dotychczas użytkowane przez siły powietrzne Mig -21. W związku z tym wymagają zaawansowanych procedur lotniczych, zupełnie odmiennych od istniejących. Zmieniło się także oddziaływanie lotniska na środowisko i tereny bezpośrednio z nim sąsiadujące.
Wobec powyższego, zobowiązano Wojskowy Zarząd Infrastruktury w Poznaniu do wykonania analizy porealizacyjnej, w terminie 6 miesięcy od dnia wprowadzenia na lotnisko samolotów F-16. Obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej został nałożony w decyzji o pozwoleniu na budowę dla strefy rozśrodkowania (31.12.2004 r.) i powtórzony w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla stanowiska prób silników (23.02.2006 r.) oraz w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla płaszczyzny postoju samolotów z montażem hangarów metalowych i przygotowaniem zaplecza warsztatowo – socjalnego (25.06.2007 r.). Mając na względzie wagę problemu i potrzebę pilnego wyjaśnienia nasuwających się wątpliwości dotyczących operacji i procedur lotniczych, w odniesieniu do zbliżającego się terminu przedstawienia przez Wojskowy Zarząd Infrastruktury w Poznaniu analizy porealizacyjnej, Wydział Środowiska i Rolnictwa zorganizował w dniu 23 stycznia 2007 r. spotkanie, które z udziałem kompetentnych przedstawicieli ze strony Wojska, w tym specjalistów z dziedziny akustyki. Przedmiotem spotkania była w szczególności ocena stopnia zaawansowania prac nad analizą porealizacyjną i ustalenie kierunków dalszych prac nad ewentualną zmianą rozporządzenia i ograniczeniem hałasu lotniczego. Na spotkaniu ustalono konieczność wykonania pomiarów poziomu hałasu w celu ustalenia parametrów akustycznych eksploatowanych samolotów oraz ustalono, iż terminem wprowadzenia samolotów F-16 jest dzień pierwszych lotów, tj. 15 stycznia 2007 r. Przedmiotowa analiza powinna zatem być złożona najpóźniej 16 lipca 2007 r.
Przed upływem terminu wykonania i przedłożenia analizy porealizacyjnej, Wojewoda Wielkopolski, mając na uwadze ważny interes społeczny, pismem z dnia 26 czerwca 2007 r. poprosił szefa Wojskowego Zarządu Infrastruktury w Poznaniu, Pana płk. mgra inż. Jacka Adamka o informację na temat etapu realizacji przedmiotowego opracowania. W odpowiedzi na pismo, płk. mgr inż. Jacek Adamek poprosił o Wojewodę o przesunięcie terminu przedłożenia analizy porealizacyjnej, na co Wojewoda nie wyraził zgody (pismo z dnia 18 lipca 2007 r.). Wobec nieprzedłożenia wymaganego opracowania, wszczęto przeciwko Wojskowemu Zarządowi Infrastruktury postępowanie egzekucyjne i wystawiono w dniu 22 sierpnia 2007 r. tytuł wykonawczy. W ramach tego postępowania, postanowieniem nr SR.VII.4-6615-01/07 z 22 sierpnia 2007 r. nałożono na Wojskowy Zarząd Infrastruktury w Poznaniu karę grzywny w celu przymuszenia do realizacji obowiązku wykonania i przedłożenia analizy porealizacyjnej. Zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie o nałożeniu kary grzywny i jednocześnie wniósł zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego. Zażalenie zostało przekazane do rozpatrzenia organowi II instancji, natomiast postanowieniem z dnia 4 października 2007 r. znak: SR.VII-4.6615-01-08/07 organ egzekucyjny nie uznał zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania i go nie umorzył (postanowienie z dnia 4.10.2007 r.). Na postanowienie o nieuznaniu zarzutu w sprawie postepowania egzekucyjnego zobowiązany złożył zażalenie, które zostało przesłane do rozpatrzenia przez organ II instancji (pismo przekazujące z dnia 23.10.2007 r).
W ramach przyspieszenia prac nad przedmiotową analizą, Wydział Środowiska i Rolnictwa zgodził się, na spotkaniu w dniu 23 stycznia 2007 r., na udzielania merytorycznej i formalnej pomocy wyłonionemu Wykonawcy. W ramach tej pomocy, na wniosek Wykonawcy, brał udział w spotkaniach organizowanych przez Wykonawcę, w dniach 23.08, 11.09 oraz 25.10 2007 r. W dniu 15 listopada 2007 r. Wojskowy Zarząd Infrastruktury przedłożył analizę porealizacyjną dla lotniska wojskowego Poznań – Krzesiny. Po pozytywnej weryfikacji przedłożonego materiału, podjęta zostanie decyzja o zmianie granic obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego w Poznaniu. Nastąpi to w drodze rozporządzenia.
Lotnisko ŁASK
Po przeprowadzeniu przeglądu ekologicznego terenu lotniska resort obrony narodowej będzie mógł ustalić orientacyjną liczbę właścicieli nieruchomości, mających podstawy do roszczeń. Będzie także możliwe oszacowanie ewentualnych kosztów. Teren wokół lotniska w Łasku charakteryzuje się jednak znacznie mniejszym zurbanizowaniem niż w Krzesinach, stąd wielkość roszczeń powinna być znacząco niższa.
11. Odniesienie do najczęściej podnoszonych krytycznych uwag pod adresem F-16 (z materiału Pełnomocnika Ministra ON ds. Wdrażania na Wyposażenie SZ RP Samolotu Wielozadaniowego płk. Andrzeja Wąsiewicza)
Usterkowość polskich F-16.
Samoloty F-16 składają się z ok. 200 000. Intensywność występowania usterek, zgodnie z teorią niezawodności jest wysoka w początkowym okresie eksploatacji, (a więc w takim, w którym znajdują się właśnie polskie F-16), a następnie spada do poziomu minimalnego (obrazuje to tzw. wykres wannowy - podstawowy wykres teorii niezawodności).
Polska zakupiła samoloty F-16, których wyposażenie awioniczne zostało zaprojektowane ściśle według wymagań Sił Powietrznych (określane jako blok 52+ lub blok 52 Advanced). Wprowadzając do użytku jako pierwszy użytkownik nową wersję samolotu, polskie Siły Powietrzne napotykają problemy typowe dla eksploatacji wdrożeniowej. Problemy z tym związane były znane specjalistom i zostały uwzględnione w zapisach umowy na zakup F-16. Na podstawie projektowych i eksploatacyjnych współczynników niezawodności zakontraktowano w ramach środków finansowych umowy odpowiednie ilości części zamiennych, które zabezpieczą eksploatację samolotów w okresie 3 lat.
Należy równocześnie zwrócić uwagę, że faktyczne przyjęcie samolotów F-16 przez stronę polską następuje po ich dostarczeniu do bazy lotniczej na terytorium Polski i przeprowadzeniu bardzo szczegółowej procedury sprawdzenia stanu technicznego przez odpowiednio przeszkolony polski personel. Technologia tych czynności zawiera ok. 80 stron procedur technicznych, pozwalających wykryć wszystkie możliwe usterki i niesprawności. Pełne przeprowadzenie tej procedury oraz usunięcie wszystkich wykrytych usterek i niesprawności jest warunkiem dopuszczenia samolotów do eksploatacji w Polsce. Należy podkreślić, że czym więcej usterek wykryją ekipy techniczne w trakcie przyjmowania samolotów, tym lepsza ocena ich pracy i dłuższy okres bezawaryjnej eksploatacji w późniejszym okresie.
Każdy z 31 dostarczonych samolotów spędził średnio podczas przebazowania w powietrzu 12 godz. 10 min (łącznie ponad 328 godz. nalotu), z czego na jednym samolocie wystąpiła poważniejsza niesprawność związana z systemem tankowania w powietrzu. Wystąpiło także kilka mniejszych niesprawności, w tym komunikatów systemów pokładowych wymagających sprawdzenia oprogramowania na ziemi. Dla porównania, na podstawie danych niezawodnościowych z eksploatacji Mig -29 wynika, że jedna niesprawność na tym samolocie przypada na 4-5 godz. lotu. Należy jednocześnie pamiętać, że wskaźniki niezawodnościowe będą najbardziej obiektywne jeżeli będą analizowane w reprezentatywnym okresie czasu a nie po kilkumiesięcznej eksploatacji stanowiącej ok. 2% przewidywanego czasu eksploatacji w Siłach Powietrznych. Błędem też jest wyrabianie opinii o samolotach na podstawie wyników przeglądów technicznych realizowanych podczas procedur akceptacyjnych – przy przyjmowaniu samolotów dostarczonych do kraju.
Części zamienne
W 2003 r. polsko-amerykański zespół specjalistów przez miesiąc pracował nad sporządzeniem optymalnego pakietu części zamiennych, zabezpieczającego eksploatację samolotów F-16 co najmniej w okresie pierwszych trzech lat. Pakiet ten opracowano na podstawie współczynników niezawodności i norm zużycia uwzględniających doświadczenia Sił Powietrznych USA i innych użytkowników samolotów F-16. Uwzględniono także znaczną rezerwę części zamienne w stosunku do ilości wynikającej z teoretycznych obliczeń. Wstępnie na zakup części zamiennych zarezerwowano w umowie środki w wysokości 123 mln USD. Dotychczas zamówiono części zamienne za 80 mln USD, z czego części za ok. 44 mln zostały już dostarczone do Polski. Planuje się, że ostatnia część zamienna z tego pakietu zostanie zużyta 3 lata po dostawie ostatniego samolotu, to jest pod koniec 2011 r. Tak więc kwota 80 mln USD rozkłada się na 6 lat eksploatacji samolotów w Polsce co daje prognozowany koszt części zamiennych ok. 13 mln USD rocznie. Jeżeli podane kwoty odnieść do 48 samolotów, realny udział części zamiennych w kosztach eksploatacji wynosi ok. 0,28 mln USD rocznie na samolot. Jest to jedna z przyczyn relatywnie niskich kosztów eksploatacji F-16 ( niższych niż Mig-29 i Su-22). Z przebiegu dotychczasowej eksploatacji F-16 w SP wynika, że zarezerwowane w umowie na pierwsze trzy lata użytkowania środki finansowe nie zostaną wykorzystane w pełni i będą mogły być przeniesione na zabezpieczenie eksploatacji F-16 w latach następnych.
Podatek VAT od kosztów umowy
Umowy realizowane w ramach kredytu FMF (Foreign Military Financing) nie uwzględniają podatków – zasada ta dotyczy wszystkich państw nabywających sprzęt wojskowy i usługi od Rządu USA. Sprawa podatków jest regulowana wewnętrznymi przepisami kraju nabywcy sprzętu. Podatki nie są więc ujęte w kosztach zakupu systemu uzbrojenia F-16 zapisanych w polsko-amerykańskiej umowie międzyrządowej. Należy także pamiętać, że kontrakt został podpisany w 2003 r. przed wstąpieniem Polski do UE – w istniejącej wówczas sytuacji prawnej. Z chwilą uzyskania przez Polskę członkostwa UE w 2004 r., zaszła potrzeba nowelizacji ustawy samolotowej z 2001 r. i uwzględnienia unijnych uregulowań prawnych. Zostało to dokonane przed rozpoczęciem dostaw sprzętu do Polski. Dało to podstawę prawną do opłacenia obowiązujących podatków i innych należności, zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami. Obecnie świadczenia podatkowe regulowane są z rezerwy celowej z budżetu państwa. W bieżącym roku zarezerwowano na ten cel 930 mln zł, z czego zapłacono już 607 mln zł.Podkreślić należy także, że operacja regulowania podatku VAT od dostaw w praktyce sprowadza się do „operacji księgowej” - z budżetu państwa wydzielane są środki finansowe, które z chwilą dostawy sprzętu są zwracane do budżetu państwa. W przeszłości MON próbowało uniknąć tej „zerowej” operacji ale obowiązujące prawo na to nie zezwoliło.
Serwis
Serwis, rozumiany jako obsługa sprzętu, został zabezpieczony w kontrakcie kompleksowo. Zagwarantowano przeszkolenie personelu obsługowego (174 osoby), wśród którego są instruktorzy, którzy kontynuują przeszkolenie pozostałego personelu w Polsce. Zagwarantowano części zamienne, materiały jednorazowego użytku i wyposażenie obsługowe do wykonywania obsług w bazie lotniczej na dwóch poziomach (operacyjnym i średnim). Zbudowano nowoczesną infrastrukturę obsługową bazy lotniczej w Krzesinach (w Łasku prace te są na ukończeniu). Zabezpieczono gwarancję na podzespoły samolotu od 180 dni do 10 lat w zależności od typu. Zabezpieczono również, w ramach umowy, 3-letni serwis (usługę „Napraw i Odeślij”), dla wymagających naprawy urządzeń dla każdego systemu samolotu. Usługa ta wraz z gwarancją jest najbardziej korzystną formą zabezpieczenia świadczeń naprawczych dla nabywcy sprzętu. Zapewniono też kilkuletnie bezpośrednie wsparcie techniczne przedstawicieli zakładów producenta. Jednocześnie prowadzone są starania mające na celu uzyskanie możliwości obsługowych na poziomie zakładu produkcyjnego (tzw. poziom „D”) - trwają rozmowy Ministerstwa Gospodarki (przy współudziale MON) z producentem samolotu i WZL-2 w Bydgoszczy w sprawie uruchomienia remontów i napraw niektórych zespołów samolotów F-16.
A. Weber/DPI MON
(ostatnia aktualizacja 12.12.2008)
Inne artykuły dotyczące F-16
12.12.2008 Minister ON Bogdan Klich w 31 BLT w Krzesinach
11.12.2008 Wszystkie Jastrzębie już w Polsce
02.12.2008 Modernizacja zakończona - powrót krzesińskich Jastrzębi
11.11.2008 XII Przegląd Realizacji i Finansowania kontraktu F-16
03.10.2008 Jastrzębie przyleciały do Łasku
07.07.2008 Piotr i Paweł na Krzesinach
19.06.2008 Spotkanie Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP na Krzesinach
12.06.2008 Kolejny "nalot" samolotów F-16
11.06.2008 Twardy "Jastrząb"
09.06.2008 F-16 o poranku
29.05.2008 Ćwiczenie "Zlot 2008"
08.05.2008 Kolejna dostawa F-16
29.04.2008 Wizyta sekretarza stanu USA ds. Sił Powietrznych
25.04.2008 Historyczne pasowanie w Krzesinach
24.04.2008 Doleciał do Krzesin drugi 4043
09.04.2008 Przyjechali do Krzesin z całej Polski
01.04.2008 Nowa oznaka 31 Bazy Lotnictwa Taktycznego
01.04.2008 31 Baza Lotnictwa Taktycznego
16.03.2008 Konkurs na logo krzesińskiej bazy rozstrzygnięty
12.03.2008 Galeria Stowarzyszenia Miłośników Lotnictwa Wojskowego "Krzesiny"
07.03.2008 F-16 i polska flaga
06.03.2008 F-16 w modelu
26.02.2008 Szkoła pilotów
21.02.2008 Próbując spełniać marzenia
17.02.2008 Kolejne F-16 na Krzesinach
11.01.2008 2. Brygada Lotnictwa Taktycznego rozpoczęła nowy rok szkoleniowy
10.01.2008 Wystawa F-16 na Ławicy
20.12.2007 Płk pil. Rościsław Stepaniuk dowódcą 31 Bazy Lotniczej
20.12.2007 Powstało Stowarzyszenie Miłośników Lotnictwa Wojskowego "Krzesiny"
17.12.2007 Rodzynek w służbie z Jastrzębiami
14.12.2007 Nowi dowódcy na Krzesinach
12.12.2007 Przyleciały ostatnie w tym roku Jastrzębie
30.11.2007 Zobacz galerię zdjęć F-16 dla Sił Powietrznych RP nad Atlantykiem!
29.11.2007 Krzesiny współpracują ze spotterami
28.11.2007 Minister ON Bogdan Klich z wizytą w 31 Bazie Lotniczej
22.11.2007 Kolejne F-16 w Polsce
20.11.2007 Roczne doświadczenia w eksploatacji samolotu F-16
15.11.2007 Pierwsza kobieta za sterami polskiego F-16
08.11.2007 Pierwszy rok F-16 na polskim niebie
29.10.2007 Zdjęcia polskich F-16 w powietrzu!
19.10.2007 Nocne loty F-16
05.10.2007 Obchody Święta 2 Brygady Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu
14.08.2007 Defilada wojskowa w Warszawie
26.06.2007 Festyn Lotniczy THUNDERBIRDS POZNAŃ – KRZESINY 2007
08.06.2007 Dwa polskie F-16 asystowały samolotowi Prezydenta USA
31.05.2007 F-16 wzięły udział w ćwiczeniu „Orzeł 07”
25.05.2007 Kolejna czwórka nowych F-16
16.05.2007 ZLOT 2007 - ćwiczenia polskiego lotnictwa
11.04.2007 Wizyta ministra ON Aleksandra Szczygło w 31. Bazie Lotniczej w Krzesinach
29.01.2007 Informacja o stanie realizacji programu F-16 do końca 2006 roku
18.01.2007 MON: Nie ma planów przeniesienia samolotów F-16 do Mirosławca
15.01.2007 Rozpoczęło się szkolenie polskich instruktorów F-16
18.12.2006 Pierwszy lot F-16/D
14.12.2006 Kolejne 4 samoloty F-16 w Polsce
09.11.2006 Pierwsze "Jastrzębie" na polskim niebie
02.11.2006 Rozstrzygnięcie internetowego konkursu wiedzy o F-16
30.10.2006 Briefing prasowy poświęcony przygotowaniom do przyjęcia samolotów F-16
16.09.2006 Ceremonia przekazania SZ RP pierwszego wielozadaniowego samolotu bojowego F-16
15.09.2006 Lot ministra Radosława Sikorskiego na F-16
04.07.2006 Decyzja o zakupie informatycznego systemu zarządzania operacyjnego dla F-16
28.06.2006 Briefing dotyczący wprowadzania na wyposażenie SP samolotu F-16
23.06.2006 Komunikat w sprawie przebiegu szkolenia polskich pilotów wielozadaniowego samolotu bojowego F-16
13.06.2006 Uroczyste zakończenie szkolenia pierwszych polskich pilotów F-16
30.05.2006 Spotkanie ministra ON z pełnomocnikami MON ds. wdrażania samolotów F-16
26.05.2006 Dementi rzecznika Dowództwa Sił Powietrznych nt. szkolenia pilotów F-16
10.02.2006 Polsko-amerykańskie porozumienie w sprawie szkolenia polskich pilotów wojskowych
powrót
